Previous Verse
Next Verse

Shloka 22

औषधिपर्वताहरणम् / The Retrieval of the Herb

Bearing Mountain

तस्मिन्जीवतिवीरेतुहतमप्यहतंबलम् ।हनूमत्युज्झितप्राणेजीवन्तोऽपिवयम् हृता ।।6.74.22।।

tasmin jīvati vīre tu hatam apy ahataṃ balam |

hanūmaty ujjhita-prāṇe jīvanto 'pi vayam hṛtāḥ ||6.74.22||

جب تک وہ سورما ہنومان زندہ ہے، اگرچہ لشکر ٹوٹ بھی جائے تو گویا وہ حقیقتاً تباہ نہیں ہوا؛ مگر اگر ہنومان کی سانسیں بجھ جائیں تو ہم جو زندہ ہیں، وہ بھی مردوں کے برابر ہو جاتے ہیں۔

तस्मिन्in that (case) / when he
तस्मिन्:
अधिकरण (Locus)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग/नपुंसक-प्रयोगे, सप्तमी, एकवचन; विशेष्यः (वीरे)
जीवतिlives
जीवति:
क्रिया (Subordinate verb)
TypeVerb
Rootजीव् (धातु)
Formलट्-लकार, परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
वीरेin the hero
वीरे:
अधिकरण (Locus)
TypeNoun
Rootवीर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
तुbut
तु:
सम्बन्ध (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/अन्वयार्थक अव्यय (but/indeed)
हतम्slain / destroyed
हतम्:
विशेषण (Qualifier)
TypeVerb
Rootहन् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (Past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (बलम्)
अपिeven
अपि:
सम्बन्ध (Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/अपवादार्थक अव्यय (even/also)
अहतम्unharmed
अहतम्:
विशेषण (Qualifier)
TypeVerb
Rootअ-हन् (धातु)
Formनञ्-पूर्वक क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (not slain), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (बलम्)
बलम्strength / army
बलम्:
कर्ता/विषय (Subject/topic)
TypeNoun
Rootबल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
हनूमतिin Hanuman / when Hanuman
हनूमति:
अधिकरण (Locus)
TypeNoun
Rootहनुमत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
उज्झितप्राणेwith life-breath gone / lifeless
उज्झितप्राणे:
अधिकरण-विशेषण (Locus qualifier)
TypeAdjective
Rootउज्झित-प्राण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; कर्मधारय/तत्पुरुष-प्रयोगः (उज्झिताः प्राणाः यस्य/यत्र) — विशेषणम् (हनूमति)
जीवन्तःalive
जीवन्तः:
कर्ता-विशेषण (Subject qualifier)
TypeAdjective
Rootजीवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषणम् (वयम्)
अपिeven
अपि:
सम्बन्ध (Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअपवादार्थक अव्यय (even)
वयम्we
वयम्:
कर्ता (Subject)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, प्रथमा, बहुवचन
हृताः(are) as if destroyed / undone
हृताः:
कर्ता-विशेषण/विधेय (Predicate)
TypeVerb
Rootहृ (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (Past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; भावार्थे (as if taken away/undone)

If this hero Hanuman is alive, even if the army is destroyed and if we are alive, it is like dead only.

H
Hanumān

FAQs

Dharma here emphasizes sustaining collective morale through steadfast devotion and trust in the righteous cause; the community’s strength is upheld by faith in a virtuous champion’s continued effort.

In the battle at Laṅkā, the vānara forces are shaken; Jāmbavān frames Hanumān’s survival as the decisive factor for hope and continued resistance.

Hanumān’s indispensable courage and reliability, and Jāmbavān’s leadership in restoring hope and resolve.