Previous Verse

Shloka 96

त्रिशिरा-प्रबोधनम् तथा नरान्तक-वधः

Trisira’s Counsel and the Slaying of Naranthaka

अथाङ्गदोराममनःप्रहर्षणंसुदुष्करं त त्कृतवाहनिविक्रमम् ।विसिष्मियेसोऽप्यतिवीर्यविक्रमपुनश्चयुद्धे स बभूवहर्षितः ।।।।

athāṅgado rāma-manaḥ-praharṣaṇaṃ suduṣkaraṃ tat kṛtavān iti vikramam |

visiṣmiye so'py ativīryavikramaḥ punaś ca yuddhe sa babhūva harṣitaḥ ||

تب رام، دل ہی دل میں خوش ہوئے اور حیران ہوئے کہ انگد نے بہادری کا اتنا مشکل کارنامہ انجام دیا۔ غیر معمولی طاقت کا مالک انگد بھی خوش ہوا اور دوبارہ جنگ کے لیے تیار ہو گیا۔

अथthen
अथ:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअनन्तरार्थक अव्यय (then)
अङ्गदःAṅgada
अङ्गदः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअङ्गद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; nominative singular
राममनःप्रहर्षणम्gladdening Rāma's mind
राममनःप्रहर्षणम्:
Visheshana of Karma (कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootराम-मनस्-प्रहर्षण (प्रातिपदिक; राम + मनस् + प्रहर्षण)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति (2nd/द्वितीया), एकवचन; accusative singular; समासः तत्पुरुष (रामस्य मनः प्रहर्षयति इति) used as qualifier of विक्रमम्
सुदुष्करम्very difficult
सुदुष्करम्:
Visheshana of Karma (कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootसु-दुष्कर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन; accusative singular; कर्मधारय (अत्यन्तं दुष्करम्)
तम्that
तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन; accusative singular
विक्रमम्feat of valor
विक्रमम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootविक्रम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन; accusative singular
कृतवान्did/has done
कृतवान्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formकृत्-प्रत्ययान्त (क्तवतुँ/क्तवतु) कृदन्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; periphrastic perfect sense: 'has done' (agentive past)
हिindeed
हि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिश्चय/हेतुवाचक अव्यय (particle: indeed/for)
विसिष्मियेwas amazed
विसिष्मिये:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootस्मि (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद; उपसर्ग वि-; 'was astonished'
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; nominative singular
अपिalso
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/अपि-कारक अव्यय (also/even)
अतिवीर्यविक्रमःof exceedingly mighty valor
अतिवीर्यविक्रमः:
Visheshana of Karta (कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootअति-वीर्य-विक्रम (प्रातिपदिक; अति + वीर्य + विक्रम)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; nominative singular; कर्मधारय (अतिशयेन वीर्यं च विक्रमश्च यस्य) epithet of अङ्गदः
पुनःagain
पुनः:
Kriya-visheshana (क्रिया-विशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formकाल/पुनरावृत्त्यर्थक अव्यय (again)
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक अव्यय (and)
युद्धेin battle
युद्धे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootयुद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; locative singular
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
बभूवbecame
बभूव:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; parasmaipada
हर्षितःdelighted
हर्षितः:
Karta-samānādhikaraṇa (कर्तृ-समानााधिकरण)
TypeAdjective
Rootहर्षित (प्रातिपदिक; from हृष्)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; nominative singular; predicate adjective

Rama was wonder-struck and very happy at Angada's valour. He said that Angada has done the most difficult task. Angada was equally happy and ready for another battle.৷৷ ইত্যার্ষেবাল্মীকীযেশ্রীমদ্রামাযণেআদিকাব্যেযুদ্ধকাণ্ডেএকোনসপ্ততিতমস্সর্গঃ ৷৷This is the end of the sixty ninth sarga of Yuddha Kanda of the first epic the holy Ramayana composed by sage Valmiki.

R
Rāma
A
Aṅgada

FAQs

Righteous leadership recognizes merit truthfully (satya) and strengthens dharmic effort by honoring courageous service.

After Narāntaka’s fall, Rāma is delighted and astonished at Aṅgada’s achievement; Aṅgada remains enthusiastic to continue fighting.

Aṅgada’s steadfast zeal in duty, and Rāma’s appreciative leadership that upholds and rewards dharmic action.