Previous Verse
Next Verse

Shloka 69

त्रिशिरा-प्रबोधनम् तथा नरान्तक-वधः

Trisira’s Counsel and the Slaying of Naranthaka

स तस्यददृशेमार्गोमांसशोणितकर्दमः ।पतितैःपर्वताकारैर्वानरैरभिसंवृतः ।।।।

sa tasya dadṛśe mārgo māṃsa-śoṇita-kardamaḥ | patitaiḥ parvatākārair vānarair abhisaṃvṛtaḥ ||

اور اس نے اپنے راستے میں ایک راہ گزر دیکھی جو گوشت اور خون کے کیچڑ میں بدل گئی تھی؛ پہاڑ جیسے گرے ہوئے وانروں سے وہ پوری طرح ڈھکی ہوئی تھی۔

सःhe
सः:
कर्ता (Karta)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
तस्यof him / his
तस्य:
सम्बन्ध (genitive)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्गे/नपुंसकलिङ्गे, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
ददृशेsaw
ददृशे:
क्रिया (predicate)
TypeVerb
Root√dṛś (धातु)
Formलिट्/आत्मनेपद (perfect, ātmanepada), प्रथमपुरुष, एकवचन
मार्गःpath/way
मार्गः:
कर्म (Karma; seen object)
TypeNoun
Rootmārga (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
मांसशोणितकर्दमःa mire of flesh and blood
मांसशोणितकर्दमः:
कर्म (Karma; apposition/descriptor)
TypeNoun
Rootmāṃsa-śoṇita-kardama (प्रातिपदिक; components: māṃsa + śoṇita + kardama)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष: मांसशोणितयोः कर्दमः (mire of flesh and blood); मार्गस्य विशेषणभावः
पतितैःby fallen
पतितैः:
करण (Karaṇa; means)
TypeAdjective
Root√pat (धातु) > patita (कृदन्त-प्रातिपदिक, भूतकृदन्त/PPP)
Formभूतकृदन्त, पुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम् to वानरैः
पर्वताकारैःmountain-sized
पर्वताकारैः:
करण (Karaṇa; qualifier)
TypeAdjective
Rootparvata-ākāra (प्रातिपदिक; components: parvata + ākāra)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; तत्पुरुष: पर्वतस्य आकारः येषाम् (mountain-shaped); विशेषणम् to वानरैः
वानरैःby vanaras
वानरैः:
करण (Karaṇa/instrument)
TypeNoun
Rootvānara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन
अभिसंवृतःcompletely covered
अभिसंवृतः:
क्रियाविशेषण/विधेय (predicate adjective)
TypeAdjective
Rootabhi-saṃ√vṛ (धातु) > abhisaṃvṛta (कृदन्त-प्रातिपदिक, भूतकृदन्त/PPP)
Formभूतकृदन्त, पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; मार्गः इति विशेष्यस्य विशेषणम्

On the way he saw flesh and blood fallen like a heap of a mountain covered fully with Vanaras.

N
Narāntaka (implied as 'he')
V
Vānara
M
mārga (path)

FAQs

A dharmic reading confronts the suffering produced by war: righteousness is not triumphalism but responsibility amid grievous human (and non-human) loss.

The battlefield is shown as strewn with massive fallen Vānaras, the ground soaked and churned.

Sobriety and moral gravity—recognizing the real cost of conflict.