HomeRamayanaYuddha KandaSarga 67Shloka 136
Previous Verse
Next Verse

Shloka 136

कुम्भकर्णवधः

The Slaying of Kumbhakarna

क्रोधरक्तेक्षणोवीरोनिर्दहन्निवचक्षुषा ।।6.67.135।।राघवोराक्षसंरोषाभिदुद्राववेगितः ।यूथपान्हर्षयन्सर्वान्कुम्भकर्णभयार्दितान् ।।6.67.136।।

krodharakteṣaṇo vīro nirdahann iva cakṣuṣā | rāghavo rākṣasaṁ roṣābhidudrāva vegitaḥ | yūthapān harṣayan sarvān kumbhakarṇabhayārditān ||

غصّے سے سرخ آنکھوں والا وہ بہادر رाघو، گویا نگاہوں ہی سے جلا دینے والا، تیزی سے جھپٹ کر راکشس پر ٹوٹ پڑا؛ اور کمبھکرن کے خوف سے مضطرب یوتھپتی وانروں کے دلوں میں پھر سے حوصلہ و ہریش جگا دیا۔

saḥhe
saḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
cāpambow
cāpam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootcāpa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
ādāyahaving taken
ādāya:
Purvakala (पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootā + √dā (धातु) + ktvā (कृत्)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund)
bhujaṅga-kalpamserpent-like
bhujaṅga-kalpam:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootbhujaṅga (प्रातिपदिक) + kalpa (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समासः (उपमान-तत्पुरुषः: bhujaṅgasya kalpam = like a serpent); नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (cāpam)
dṛḍha-jyamhaving a firm bowstring
dṛḍha-jyam:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootdṛḍha (प्रातिपदिक) + jyā (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहि-समासः (yasya jyā dṛḍhā); नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (cāpam)
ugramfierce
ugram:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootugra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (cāpam)
tapanīya-citrambeautiful with gold
tapanīya-citram:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Roottapanīya (प्रातिपदिक) + citra (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समासः (tapanīyaṃ citram = golden and splendid); नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (cāpam)
harīnthe monkeys
harīn:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roothari (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, बहुवचनम्
samāśvāsyahaving reassured
samāśvāsya:
Purvakala (पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootsam-ā + √śvas (धातु) + ṇic (causative) + ktvā (कृत्)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund, causative: having reassured)
samutpapātasprang forward
samutpapāta:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootsam-ut + √pat (धातु)
Formलिट्-लकारः (Perfect), परस्मैपदम्, प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्
rāmaḥRama
rāmaḥ:
Karta (कर्ता/apposition)
TypeNoun
Rootrāma (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
nibaddha-uttama-tūṇa-bāṇaḥwith excellent quiver and arrows fastened
nibaddha-uttama-tūṇa-bāṇaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootnibaddha (प्रातिपदिक; ni + √bandh + kta) + uttama (प्रातिपदिक) + tūṇa (प्रातिपदिक) + bāṇa (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहि-समासः (yasya uttama-tūṇa-bāṇāḥ nibaddhāḥ); पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (rāmaḥ)

Raghava's eyes turned red with anger, went quickly in anger as monkeys and troop leaders oppressed by Kumbhakarna were rejoiced.

R
Rama (Raghava)
R
Rakshasa
K
Kumbhakarna

FAQs

The repetition underscores a Dharmic ideal: leadership is measured by the ability to confront evil and steady the community’s courage.

A repeated narration emphasizing Rama’s swift advance and his encouragement of the frightened Vanara commanders during Kumbhakarna’s assault.

Moral bravery that becomes contagious—Rama’s fearlessness restores collective strength.