Previous Verse
Next Verse

Ramayana — Yuddha Kanda, Sarga 63, Shloka 51

कुम्भकर्णोपदेशः

Kumbhakarna’s Counsel and War-Boast to Ravana

हरींश्चापिहनियिष्यामिसंयुगेसमवास्थिवान् ।असाधारणमिच्छामिनदातुंमहद्यशः ।।6.63.51।।

harīṃś cāpi haniṣyāmi saṃyuge samavāsthivān |

asādhāraṇam icchāmi na dātuṃ mahad yaśaḥ ||

میں جنگ میں ثابت قدم رہ کر وानروں کے لشکروں کو بھی قتل کر ڈالوں گا۔ میں نہیں چاہتا کہ آپ غیر معمولی اور عظیم یش سے محروم رہ جائیں۔

तत्then/that
तत्:
सम्बन्ध (discourse deictic)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; वाक्योपक्रमे 'that (being so)'
इच्if indeed
इच्:
सम्बन्ध (particle)
TypeIndeclinable
Rootइच् (अव्यय; छान्दस/पाठभेद)
Formनिपातः; पाठे 'इच' = 'यदि/चेत्' इत्यर्थे (particle)
इन्द्रात्from Indra
इन्द्रात्:
अपादान
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, पञ्चमी-विभक्तिः, एकवचनम्
भयम्fear
भयम्:
कर्म/विषय (contextual)
TypeNoun
Rootभय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; 'fear'
राजन्O king
राजन्:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सम्बोधन-विभक्तिः, एकवचनम्
यदिif
यदि:
सम्बन्ध (condition)
TypeIndeclinable
Rootयदि (अव्यय)
Formशर्तार्थक-अव्ययम्
and
:
समुच्चय
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्ययम्
अपिeven
अपि:
सम्बन्ध
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/अपेक्षार्थक-अव्ययम्
स्वयम्भुवःfrom Svayambhu (Brahma)
स्वयम्भुवः:
अपादान
TypeNoun
Rootस्वयम्भू (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, पञ्चमी-विभक्तिः, एकवचनम्; ब्रह्मणः नाम
ततःthen
ततः:
सम्बन्ध
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअनन्तरार्थक-अव्ययम्
अहम्I
अहम्:
कर्ता
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
नाशयिष्यामिI will destroy
नाशयिष्यामि:
क्रिया
TypeVerb
Rootनश्/नाशय् (धातु; causative from नश्)
Formलृट् (Simple Future), उत्तमपुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्; णिच्-प्रयोगः (causative)
नैशम्night-born
नैशम्:
विशेषण
TypeAdjective
Rootनैश (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; तमः इति विशेष्यस्य विशेषणम् ('nightly')
तमःdarkness
तमः:
कर्म
TypeNoun
Rootतमस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
इवlike
इव:
उपमा
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formउपमावाचक-अव्ययम् (simile marker)
अंशुमान्the sun
अंशुमान्:
कर्ता (of implied comparison)
TypeNoun
Rootअंशुमत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; आदित्यस्य नाम
अपिeven
अपि:
सम्बन्ध
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्ययम्
देवाःgods
देवाः:
कर्ता
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्
शयिष्यन्तेwill lie down / will fall prostrate
शयिष्यन्ते:
क्रिया
TypeVerb
Rootशी (धातु)
Formलृट् (Simple Future), प्रथमपुरुषः, बहुवचनम्; आत्मनेपदम्
क्रुद्धेwhen (I am) enraged
क्रुद्धे:
अधिकरण (state/condition)
TypeAdjective
Rootक्रुद्ध (कृदन्त; क्रुध् धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त; पुंलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्; मयि इति विशेष्येण सह (locative absolute-like)
मयिin me
मयि:
अधिकरण
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्
महीतलेon the earth
महीतले:
अधिकरण
TypeNoun
Rootमहीतल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्

"Confident of prosperity, he who defers action earlier, he does not know what is right and wrong later on."

V
Vānaras

FAQs

It warns that seeking fame (yaśas) detached from righteousness becomes morally hollow; Dharma measures glory by justice, not by destruction.

The speaker promises steadfast fighting and frames his violence as a means to secure renown for his ruler.

Steadfastness and commitment, though ethically compromised by the goal of winning fame through unjust war.