Shloka 29

अकम्पन-प्रेषणम् तथा कपि-राक्षस-रणवर्णनम्

Akampana Dispatched; The Vanara–Rakshasa Battle and Omens

Devanagari script

हरयस्त्वपिरक्षांसिमहाद्रुममहाश्मभिः ।।।।विदारयन्त्यभिक्रम्यशस्त्राण्याच्छिद्यवीर्यतः ।

Transliteration

harayas tv api rakṣāṃsi mahā-druma-mahā-śmabhiḥ | vidārayanty abhikramya śastrāṇy ācchidya vīryataḥ ||

Translation

مگر وानر بھی جوابی یلغار کرتے ہوئے، بڑے درختوں اور بھاری چٹانوں سے راکشسوں کو چیر پھاڑ دیتے تھے، اور اپنی قوت کے زور سے اُن کے ہتھیار چھین لیتے تھے۔

Word by Word

• हरयः: Vanaras
• हरयः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: हरि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

• तु: but/indeed
• तु: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: विरोधार्थक-निपात (particle: but/indeed)

• अपि: also/even
• अपि: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: समुच्चय/अप्यर्थक-अव्यय (also/even)

• रक्षांसि: Rakshasas
• रक्षांसि: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: रक्षस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन

• महाद्रुममहाश्मभिः: with huge trees and great rocks
• महाद्रुममहाश्मभिः: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: महा (प्रातिपदिक) + द्रुम (प्रातिपदिक) + महा (प्रातिपदिक) + अश्मन्/अश्म (प्रातिपदिक)
• Form: द्वन्द्व-समास (महाद्रुमाः च महाश्मानः च), तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; करणम्

• विदारयन्ति: tear apart
• विदारयन्ति: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वि-दार् (धातु)
• Form: लट्-लकार, प्रथम-पुरुष, बहुवचन; परस्मैपद

• अभिक्रम्य: having charged
• अभिक्रम्य: Purvakala (पूर्वकाल-क्रिया)
• Type: Indeclinable
• Root: अभि-क्रम् (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (gerund/absolutive): having advanced/charging

• शस्त्राणि: weapons
• शस्त्राणि: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: शस्त्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन

• आच्छिद्य: having cut off
• आच्छिद्य: Purvakala (पूर्वकाल-क्रिया)
• Type: Indeclinable
• Root: आ-छिद् (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (gerund): having cut off/snatching away

• वीर्यतः: by (their) valor
• वीर्यतः: Hetu (हेतु)
• Type: Indeclinable
• Root: वीर्य (प्रातिपदिक)
• Form: तसिल्-प्रत्ययान्त-अव्यय (ablatival adverb: from/through strength; ‘by valor’)

Context

Then accepting Ravana's order, accordingly, taking hold of the army dispatched them.

Characters & Entities

• Vānaras
• Rākṣasas
• Trees
• Rocks

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Dharma here is seen as steadfast resistance against oppression: courage in defending a righteous cause, even when facing terrifying force.

What is the narrative situation?

The Vānaras respond to the Rākṣasa assault by charging forward, using natural weapons (trees and stones) and disarming enemies.

Which character virtue is emphasized?

Vīrya (valor) and resilience—refusing to yield under pressure.