Previous Verse
Next Verse

Ramayana — Yuddha Kanda, Sarga 52, Shloka 37

धूम्राक्षवधः

The Slaying of Dhumrākṣa

धूम्राक्षंनिहतंदृष्टवाहतशेषानिशाचराः ।।6.52.37।।त्रस्ताःप्रविविशुर्लङ्कांवध्यमानाःप्लवङ्गमैः ।

dhūmrākṣaṃ nihataṃ dṛṣṭvā hata-śeṣā niśācarāḥ |

trastāḥ praviviśur laṅkāṃ vadhyamānāḥ plavaṅgamaiḥ ||6.52.37||

دھومرाक्ष کو مارا ہوا دیکھ کر، بچے کھچے نشاچر (رات کے چرنے والے) خوف زدہ ہو کر لنکا میں جا گھسے، جبکہ پلونگم (وانر) انہیں مارتے چلے جا رہے تھے۔

धूम्राक्षम्Dhumraksha
धूम्राक्षम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootधूम्राक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; विशेष्य (object seen)
निहतम्killed
निहतम्:
कर्मविशेषण (Adjectival to object)
TypeAdjective
Rootनि + √हन् (धातु) + क्त (क्त-प्रत्यय)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (PPP), धूम्राक्षम् इति विशेषणम्
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
पूर्वकाल-क्रिया (Prior action)
TypeIndeclinable
Root√दृश् (धातु) + त्वा (क्त्वा-प्रत्यय)
Formक्त्वान्त अव्यय (gerund/absolutive)
हत-शेषाःthe survivors
हत-शेषाः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootहत (कृदन्त, √हन् + क्त) + शेष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; तत्पुरुषः (हताः शेषाः = those remaining after being slain)
निशाचराःnight-rangers (rakshasas)
निशाचराः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootनिशाचर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
त्रस्ताःfrightened
त्रस्ताः:
कर्तृविशेषण (Adjectival to subject)
TypeAdjective
Root√त्रस् (धातु) + क्त (क्त-प्रत्यय)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त (PPP)
प्रविविशुःentered (back)
प्रविविशुः:
क्रिया (Verb/Action)
TypeVerb
Rootप्र + √विश् (धातु)
Formलिट्/परोक्षभूत (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन; परस्मैपदम्
लङ्काम्into Lanka
लङ्काम्:
कर्म (Karma/Goal)
TypeNoun
Rootलङ्का (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; गत्यर्थकर्म (destination)
वध्यमानाःbeing slain
वध्यमानाः:
कर्तृविशेषण (Adjectival to subject)
TypeAdjective
Root√वध् (धातु) + य (यक्/य-प्रत्यय, कर्मणि) + शानच् (शानच्-प्रत्यय)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; कर्मणि वर्तमानकाले शानच् (passive present participle)
प्लवङ्गमैःby the monkeys (vanaras)
प्लवङ्गमैः:
करण/कर्ता (Agent/Instrument in passive)
TypeNoun
Rootप्लवङ्गम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन

Vanaras 's bodies split in their necks by the terrible tridents, took up trees and rocks to fight.

D
Dhūmrākṣa
N
Niśācaras (rākṣasas)
P
Plavaṅgamas (vānaras)
L
Laṅkā

FAQs

When adharma loses its champion, it collapses into fear: dharma’s steadiness has a moral-psychological force that breaks unjust aggression.

After Dhūmrākṣa’s death, the remaining rākṣasas retreat into Laṅkā while the vānaras pursue.

Strategic momentum and collective resolve—pressing the advantage to prevent renewed harm.