Shloka 7

Devanagari script

एतस्मिन्नन्तरेवीरोगदापाणिर्विभीषणः ।सुग्रीवंवर्धयामासराघवंचनिरैक्षत ।।6.50.7।।

Transliteration

etasminn antare vīro gadāpāṇir vibhīṣaṇaḥ | sugrīvaṃ vardhayāmāsa rāghavaṃ ca niraikṣata ||6.50.7||

Translation

اسی اثنا میں گدا بدست بہادر وبھیषण نے سُگریو کو حوصلہ افزا کلمات سے تقویت دی، اور پھر رाघَو (شری رام) کی طرف نگاہ کی۔

Word by Word

• एतस्मिन्: in this
• एतस्मिन्: अधिकरण (Adhikaraṇa/Locative)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे (neuter), सप्तमी-विभक्तिः (Locative/7th), एकवचनम् (Singular)

• अन्तरे: in the interval / meanwhile
• अन्तरे: अधिकरण (Adhikaraṇa/Locative)
• Type: Noun
• Root: अन्तर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे (neuter), सप्तमी-विभक्तिः (Locative/7th), एकवचनम् (Singular); अव्ययीभावार्थे ‘अन्तरे’ = ‘in the meantime’

• वीरः: the hero
• वीरः: कर्ता (Kartā/Subject)
• Type: Noun
• Root: वीर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे (masculine), प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), एकवचनम् (Singular)

• गदापाणिः: mace-handed
• गदापाणिः: कर्ता (Kartā/Subject)
• Type: Noun
• Root: गदा (प्रातिपदिक) + पाणि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे (masculine), प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), एकवचनम् (Singular); षष्ठी-तत्पुरुषः (genitive determinative): ‘गदायाः पाणिः’ = ‘mace-in-hand’

• विभीषणः: Vibhīṣaṇa
• विभीषणः: कर्ता (Kartā/Subject)
• Type: Noun
• Root: विभीषण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे (masculine), प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), एकवचनम् (Singular)

• सुग्रीवम्: Sugrīva
• सुग्रीवम्: कर्म (Karma/Object)
• Type: Noun
• Root: सुग्रीव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे (masculine), द्वितीया-विभक्तिः (Accusative/2nd), एकवचनम् (Singular)

• वर्धयामास: encouraged / cheered
• वर्धयामास: क्रिया (Kriyā/Finite verb)
• Type: Verb
• Root: वर्ध् (धातु)
• Form: लिट्-लकारः (Perfect), परस्मैपदम् (Parasmaipada), प्रथमपुरुषः (3rd person), एकवचनम् (Singular); णिच्-प्रयोगः (Causative) = ‘made grow/encouraged’

• राघवम्: Rāghava (Rāma)
• राघवम्: कर्म (Karma/Object)
• Type: Noun
• Root: राघव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे (masculine), द्वितीया-विभक्तिः (Accusative/2nd), एकवचनम् (Singular)

• च: and
• च: समुच्चय (Conjunctive)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्ययम् (conjunction)

• निरैक्षत: looked at / observed
• निरैक्षत: क्रिया (Kriyā/Finite verb)
• Type: Verb
• Root: नि-ईक्ष् (धातु)
• Form: लङ्-लकारः (Imperfect/Past), परस्मैपदम् (Parasmaipada), प्रथमपुरुषः (3rd person), एकवचनम् (Singular); उपसर्गः ‘नि’

Context

In the meantime, heroic Vibheeshana holding mace came to Sugriva and Rama and cheered with victory.

Characters & Entities

• Vibhīṣaṇa
• Sugrīva
• Rāghava (Rāma)
• Mace (gadā)

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Dharma is shown as choosing righteous allegiance: Vibhīṣaṇa supports Rāma’s cause and strengthens the coalition through truthful commitment.

What is the narrative situation?

Vibhīṣaṇa arrives among Rāma’s allies and offers encouragement, aligning himself with their war-effort.

Which character virtue is emphasized?

Loyalty to righteousness (dharmaniṣṭhā) and moral courage—standing with truth even against one’s former kin.