Previous Verse
Next Verse

Ramayana — Yuddha Kanda, Sarga 48, Shloka 23

सीताविलापः—त्रिजटासान्त्वनं च

Sita’s Lament and Trijata’s Consolation

कारणानिचवक्ष्यामिमहान्तिसदृशानिच ।यथेमौजीवतोदेवीभ्रातरौरामलक्ष्मणौ ।।।।

kāraṇāni ca vakṣyāmi mahānti sadṛśāni ca | yathemau jīvato devī bhrātarau rāmalakṣmaṇau ||

اے دیوی! میں تم سے وہ اسباب بیان کروں گا جو عظیم اور نہایت قائل کرنے والے ہیں، جن سے یہ بات ثابت ہوتی ہے کہ یہ دونوں بھائی، رام اور لکشمن، زندہ ہیں۔

kāraṇānireasons
kāraṇāni:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootkāraṇa (प्रातिपदिक)
FormNapुंसकलिङ्ग, Prathamā (1st/प्रथमा), Bahuvacana; nominative plural
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormSamuccaya-avyaya
vakṣyāmiI shall tell
vakṣyāmi:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√vac (धातु)
FormLuṭ (लुट्/periphrastic future), Uttama-puruṣa (1st), Ekavacana; parasmaipada
mahāntigreat
mahānti:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootmahat (प्रातिपदिक)
FormNapुंसकलिङ्ग, Prathamā (1st/प्रथमा), Bahuvacana; agrees with kāraṇāni
sadṛśāniappropriate/similar
sadṛśāni:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsadṛśa (प्रातिपदिक)
FormNapुंसकलिङ्ग, Prathamā (1st/प्रथमा), Bahuvacana; agrees with kāraṇāni
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormSamuccaya-avyaya
yathāhow/that
yathā:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootyathā (अव्यय)
FormSaṃbandha-avyaya (in such a way that)
imauthese two
imau:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā (1st/प्रथमा), Dvivacana; demonstrative pronoun
jīvataḥalive
jīvataḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootjīvat (कृदन्त; √jīv, शतृ)
FormPuṃliṅga, Prathamā (1st/प्रथमा), Dvivacana; present participle: "living"; agrees with imau/bhrātarau
devīO lady
devī:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootdevī (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Sambodhana (8th/सम्बोधन), Ekavacana
bhrātarauthe two brothers
bhrātarau:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootbhrātṛ (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā (1st/प्रथमा), Dvivacana
rāma-lakṣmaṇauRama and Lakshmana
rāma-lakṣmaṇau:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootrāma (प्रातिपदिक) + lakṣmaṇa (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā (1st/प्रथमा), Dvivacana; apposition to bhrātarau

"O Devi! Rama and Lakshmana are alive. I see great reasons for this."

T
Trijaṭā
S
Sītā
R
Rāma
L
Lakṣmaṇa

FAQs

Dharma is joined with viveka (discernment): Trijaṭā does not merely soothe but promises reasoned grounds, aligning truth (satya) with rational explanation.

Trijaṭā reassures Sītā that Rāma and Lakṣmaṇa live and offers to explain the signs/reasons supporting this.

Trijaṭā’s steadiness and clarity (dhairya and viveka) in the face of fear-driven rumor.