Previous Verse
Next Verse

Shloka 78

युद्धलक्षण-निमित्तदर्शनं तथा लङ्काद्वारव्यूहः

War Omens and the Encirclement of Lanka’s Gates

दूतोऽहंकोशलेन्द्रस्यरामस्याक्लिष्टकर्मणः ।वालिपुत्रोऽङ्गदोनामयदितेश्रोत्रमागतः ।।6.41.78।।

dūto ’haṁ kośalendrasya rāmasyākliṣṭa-karmaṇaḥ | vāli-putro ’ṅgado nāma yadite śrotram āgataḥ ||6.41.78||

میں کوسل کے راجا، رام—جو عمل میں کبھی نہ تھکتے—کا دوت ہوں؛ میں والی کا پتر، انگد نام ہوں، جیسا کہ شاید تم نے سنا ہو۔

dūtaḥmessenger
dūtaḥ:
Kartr̥-samānādhikaraṇa (कर्तृ-समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootdūta (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
ahamI
aham:
Kartr̥ (कर्ता)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
kośalendrasyaof the lord of Kosala
kośalendrasya:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootkośala (प्रातिपदिक) + indra (इन्द्र प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (षष्ठी-तत्पुरुष: कोशलानाम् इन्द्रः); पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
rāmasyaof Rama
rāmasya:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootrāma (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
akliṣṭa-karmaṇaḥunwearied in action
akliṣṭa-karmaṇaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Roota-kliṣṭa (कृदन्त; kliś धातु) + karman (कर्मन्)
Formबहुव्रीहि-समास: अक्लिष्टं कर्म यस्य सः; पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; रामस्य विशेषण
vāli-putraḥVali's son
vāli-putraḥ:
Kartr̥-samānādhikaraṇa (कर्तृ-समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootvālin (वालिन् प्रातिपदिक) + putra (पुत्र प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (षष्ठी-तत्पुरुष: वालिनः पुत्रः); पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
aṅgadaḥAngada
aṅgadaḥ:
Kartr̥-samānādhikaraṇa (कर्तृ-समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootaṅgada (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
nāmaby name
nāma:
Sambandha (सम्बन्ध/identifier)
TypeIndeclinable
Rootnāma (अव्यय)
Formनाम-निपात (indeclinable), नाम = by name
yadiif
yadi:
Sambandha (सम्बन्ध/conditional)
TypeIndeclinable
Rootyadi (अव्यय)
Formशर्तार्थक-अव्यय (conditional: if)
teto you/your
te:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Roottvad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
śrotramhearing/ear
śrotram:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootśrotra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; श्रवण-इन्द्रिय (ear/hearing)
āgataḥhas come
āgataḥ:
Kartṛ-samānādhikaraṇa (कर्तृ-समानााधिकरण)
TypeVerb
Rootā-gam (आ-गम् धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त (Past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; (अहं इत्यस्य विशेषण)

"I am the son of Vali,by name Angada,an envoy of Rama ,the king of Kosala of unwearied action. You may know that I have landed"

A
Angada
R
Rama
K
Kosala
V
Vali
R
Ravana

FAQs

Dharma in diplomacy begins with transparent identity and authority. Angada states who he is and whom he represents, grounding speech in truth.

Angada introduces himself to Ravana as Rama’s official messenger.

Straightforwardness and confidence—speaking clearly in an enemy’s assembly.