Previous Verse
Next Verse

Shloka 23

मायाशिरोप्रदर्शनम्

The Display of the Illusory Head of Rāma

पट्टसान्परिघांश्चक्रान्दण्डान्महायशान् ।बाणजालानिशूलानिभास्वरान्कूटमुद्गरान् ।।6.31.22।।यष्टीश्चतोमरान् शक्तीश्चक्राणिमुसलानिच ।उद्यम्योद्यम्यरक्षोभिर्वानरेषुनिपातितां ।।6.31.23।।

paṭṭasān parighāṃś cakrān daṇḍān mahāyaśān | bāṇa-jālāni śūlāni bhāsvarān kūṭa-mudgarān ||

yaṣṭīś ca tomarān śaktīś cakrāṇi musalāni ca | udyamyodyamya rakṣobhir vānarēṣu nipātitāḥ ||

پھر راکشس بار بار پٹّس، لوہے کے پرِگھ، چکر، بھاری ڈنڈے، تیروں کی بارشیں، ترشول، چمکتے ہوئے کُوٹ مُدگر، گُرز، نیزے، تومر، شکتی، مزید چکر اور موسل اٹھا اٹھا کر وانروں پر گرا دیتے تھے۔

yaṣṭīḥclubs/staves
yaṣṭīḥ:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootyaṣṭi (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (feminine), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), बहुवचन (plural)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
tomarānlances/javelins
tomarān:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottomara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masculine), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), बहुवचन (plural)
śaktīḥspears/darts
śaktīḥ:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootśakti (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (feminine), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), बहुवचन (plural)
cakrāṇidiscus-wheels (chakras)
cakrāṇi:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootcakra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (neuter), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), बहुवचन (plural)
musalānimaces/pestles
musalāni:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootmusala (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (neuter), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), बहुवचन (plural)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
udyamyahaving lifted
udyamya:
Kriya-visheṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootud-√yam (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive), ‘उद्’ उपसर्ग (prefix ud-), अर्थ: ‘उत्थाप्य/उद्धृत्य’ (having lifted/raising)
udyamyaagain and again lifting
udyamya:
Kriya-visheṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootud-√yam (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive), पुनरुक्ति (repetition) = ‘again and again lifting’
rakṣobhiḥby the Rakshasas
rakṣobhiḥ:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootrakṣas (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masculine), तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), बहुवचन (plural)
vānareṣuamong/on the Vanaras
vānareṣu:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootvānara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masculine), सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), बहुवचन (plural)
nipātitānhurled/caused to fall
nipātitān:
Karma (कर्म)
TypeVerb
Rootni-√pat (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle), ‘नि’ उपसर्ग (prefix ni-), पुंलिङ्ग (masculine), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), बहुवचन (plural); कर्मणि प्रयोग-सूचक (denotes ‘having been hurled/caused to fall’)

Again, and again lifting spears, iron bars, javelins, huge staffs, sparkling maces, shining iron mallets and clubs, lances and strong Musalas, the Rakshasas hurled at Vanaras.

R
Rāvaṇa
R
Rākṣasas
V
Vānaras

FAQs

The verse depicts the brutality of war; dharma in the epic context includes protecting the righteous and restraining violence to rightful ends. Here it is presented through the lens of an aggressor’s campaign, highlighting adharma-driven violence.

In a detailed battle-image, Rāvaṇa describes (or fabricates) the Rākṣasas bombarding the Vānara forces with many kinds of weapons.

The Vānaras’ courage is implied as they endure overwhelming weaponry; the Rākṣasas’ relentless aggression is explicit.