Shloka 22

शुकसारणनिग्रहः / Ravana Rebukes Suka and Sārana; Spies Reconnoiter Rama’s Camp

Devanagari script

चारेणविदितश्शत्रुःपण्डितैर्वसुधाधिपैः ।युद्धेस्वल्पेनयत्नेनसमासाद्यनिरस्यते ।।।।

Transliteration

cāreṇa viditaḥ śatruḥ paṇḍitair vasudhādhipaiḥ | yuddhe svalpena yatnena samāsādya nirasyate ||

Translation

دانشمند فرمانروا، جاسوسوں کے ذریعے دشمن کی خبر پا کر، جنگ میں تھوڑی سی کوشش سے اُس کا سامنا کرتے ہیں اور اُسے پسپا کر دیتے ہیں۔

Word by Word

• कथम्: how
• कथम्: क्रियाविशेषण (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: कथम् (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रश्नवाचक क्रियाविशेषण (interrogative adverb)

• स्वपिति: sleeps
• स्वपिति: क्रिया (Verb)
• Type: Verb
• Root: √स्वप् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

• जागर्ति: wakes/is awake
• जागर्ति: क्रिया (Verb)
• Type: Verb
• Root: √जागृ (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

• किम्: what
• किम्: कर्म (Object; with kariṣyati)
• Type: Noun
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; प्रश्नवाचक

• अन्यत्: other
• अन्यत्: विशेषण (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: अन्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण (of kim)

• च: and
• च: सम्बन्ध (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय (conjunction)

• करिष्यति: will do
• करिष्यति: क्रिया (Verb)
• Type: Verb
• Root: √कृ (धातु)
• Form: लृट्-लकार (Simple Future), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

• विज्ञाय: having learned
• विज्ञाय: पूर्वकाल क्रिया (Gerundial)
• Type: Verb
• Root: वि + √ज्ञा (धातु) + क्त्वा (ल्यप्)
• Form: ल्यप्/क्त्वान्त अव्यय (gerund), ‘having ascertained/known’

• निपुणम्: accurately
• निपुणम्: विशेषण (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: निपुण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (of sarvam)

• सर्वम्: everything
• सर्वम्: कर्म (Object of vijñāya)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• आगन्तव्यम्: you must return/come
• आगन्तव्यम्: विधेय/आज्ञा (Injunctive obligation)
• Type: Verb
• Root: आ + √गम् (धातु) + तव्यत् (कृदन्त)
• Form: तव्यत्-प्रत्ययान्त कृदन्त (gerundive/obligation), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विधेय—‘should be come/you must come’ (impersonal obligation)

• अशेषतः: completely
• अशेषतः: क्रियाविशेषण (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: अशेषतः (अव्यय)
• Form: अव्यय; परिमाण/सम्पूर्णतावाचक क्रियाविशेषण

Context

"You may see how he goes to sleep, how he wakes up etc., what he does, everything. You may come after knowing everything."

Characters & Entities

• Spies (cāra)
• Enemy (śatru) (contextually: Rāma’s side)

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

It teaches that knowledge reduces needless violence and waste; dharma in statecraft prefers informed action over blind aggression—though here the teaching is used for an unjust aim.

What is the narrative situation?

Rāvaṇa motivates the spies by citing a maxim of governance: intelligence enables efficient victory.

Which character virtue is emphasized?

Pragmatic wisdom in governance (nīti): using information to minimize effort and uncertainty.