Previous Verse
Next Verse

Shloka 40

वानर-ऋक्ष-सेना-प्रशंसा

Cataloguing the Vanara and Bear Forces

षष्टिर्गिरिसहस्राणांरम्याःकाञ्चनपर्वता ।।6.27.38।।तेषांमध्येगिरिवरस्त्वमिवानघरक्षसाम् ।तत्रैतेकपिलाश्श्वेतास्ताम्रास्यामधुपिङ्गलाः ।।6.27.39।।निवसन्त्युत्तमगिरौतीक्ष्णदंष्ट्रानखायुधाः ।सिंहाइवचतुर्दंष्ट्राव्याघ्राइवदुरासदाः ।।6.27.40।।सर्वेवैश्वानरसमाज्वलिताशीविषोपमाः ।सुदीर्घाञ्चितलाङ्गूलामत्तमातङ्गसन्निभाः ।।6.27.41।।महापर्वतसङ्काशामहाजीमूतनिस्स्वनाः ।वृत्तपिङ्गलरक्ताक्षाभीमाभीमगतिस्वराः ।।6.27.42।।मर्दयन्तीवतेसर्वेतस्थुर्लङकासमीक्ष्यते ।

nivasanty uttamagirau tīkṣṇadaṃṣṭrānakhāyudhāḥ |

siṃhā iva caturdaṃṣṭrā vyāghrā iva durāsadāḥ ||6.27.40||

وہ اُس بہترین پہاڑ پر رہتے ہیں—تیز دانتوں اور ناخنوں کو ہتھیار بنائے—چار دانتوں والے شیروں کی مانند، اور شیروں (ببر) کی طرح ناقابلِ رسائی و خطرناک۔

निवसन्तिthey dwell / reside
निवसन्ति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootनि-√वस् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन (Plural)
उत्तमगिरौon the best mountain
उत्तमगिरौ:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootउत्तम + गिरि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन (Singular)
तीक्ष्णदंष्ट्रा-नख-आयुधाःhaving sharp fangs and nails as weapons
तीक्ष्णदंष्ट्रा-नख-आयुधाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootतीक्ष्ण + दंष्ट्रा + नख + आयुध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural); समासः: (तीक्ष्णाः दंष्ट्राः यस्य) + (नखाः आयुधानि यस्य) इति बहुपद-तत्पुरुषप्रायः, विशेषणत्वेन प्रयोगः
सिंहाःlions
सिंहाः:
Upamana (उपमान)
TypeNoun
Rootसिंह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural)
इवlike
इव:
Upama-dyotaka (उपमा-द्योतक)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formउपमा-अव्यय (particle of comparison)
चतुर्दंष्ट्राःfour-fanged
चतुर्दंष्ट्राः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootचतुर् + दंष्ट्रा (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural); द्विगु-समासः (चतस्रः दंष्ट्राः येषाम्)
व्याघ्राःtigers
व्याघ्राः:
Upamana (उपमान)
TypeNoun
Rootव्याघ्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural)
इवlike
इव:
Upama-dyotaka (उपमा-द्योतक)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formउपमा-अव्यय (particle of comparison)
दुरासदाःhard to approach / formidable
दुरासदाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootदुर् + आसद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural); समासः: दुर् (कष्टम्) + आसद (आसादन/approach) = 'दुरासद' (hard to approach)

"Standing in attention near Sugriva are hundreds and thousands of warriors holding huge trees aspiring to climb Lanka and controlling the Vanaras at the back prominently and following."

V
Vānaras

FAQs

A dharmic warning: when a threat is real, minimizing it is adharma toward one’s own people; truthful assessment is a moral duty of counsel.

The speaker stresses the vānaras’ natural weaponry and ferocity to convey their battle-readiness.

Courage and preparedness—strength disciplined into readiness for a just war.