Previous Verse
Next Verse

Shloka 5

निमित्तदर्शनम्

Portents Before the March to Laṅkā

मेघाःक्रव्यादसङ्काशाःपरुषाःपरुषस्वनाः ।क्रूराःक्रूरंप्रवर्षन्तिमिश्रंशोणितबिन्दुभिः ।।6.23.5।।

meghāḥ kravyādasaṅkāśāḥ paruṣāḥ paruṣasvanāḥ | krūrāḥ krūraṃ pravarṣanti miśraṃ śoṇitabindubhiḥ ||6.23.5||

کچے گوشت کے رنگ جیسے بادل، سخت اور ہولناک گرج کے ساتھ دہاڑتے ہیں؛ اور خون کے قطروں سے ملی ہوئی سی دہشت انگیز بارش برساتے ہیں—یہ آنے والی ہلاکت کی نحوست کی علامت ہے۔

मेघाःclouds
मेघाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमेघ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (कर्ता), बहुवचन
क्रव्यादसङ्काशाःresembling raw flesh
क्रव्यादसङ्काशाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootक्रव्याद + सङ्काश (प्रातिपदिके)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; उपमान-तत्पुरुषः (क्रव्यादवत् सङ्काशाः)
परुषाःharsh
परुषाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootपरुष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम् (मेघाः)
परुषस्वनाःhaving harsh sound
परुषस्वनाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootपरुष-स्वन (प्रातिपदिके)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; कर्मधारयः (परुषः स्वनः येषाम्)
क्रूराःcruel/terrifying
क्रूराः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootक्रूर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम् (मेघाः)
क्रूरम्cruelly/terribly
क्रूरम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootक्रूर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; क्रियाविशेषणवत् (adverbial accusative)
प्रवर्षन्तिrain forth
प्रवर्षन्ति:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-√वृष् (धातु)
Formलट्-लकार, प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपदम्
मिश्रम्mixed
मिश्रम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootमिश्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (वर्ष्यमाणस्य)
शोणितबिन्दुभिःwith drops of blood
शोणितबिन्दुभिः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootशोणित-बिन्दु (प्रातिपदिके)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (शोणितस्य बिन्दवः)

"Clouds resembling raw flesh in colour, are making harsh frightening sounds, and rain mixed with drops of blood."

FAQs

Dharma is implied through contrast: when adharma dominates, nature itself appears disturbed; the verse teaches attentiveness to moral disorder and its consequences.

As the conflict nears its climax, terrifying portents appear in the sky—ominous clouds and blood-like rain—signaling catastrophe around Laṅkā and the battlefield.

Vigilance and discernment: the righteous side must read signs soberly and remain steady rather than panic.