Previous Verse
Next Verse

Shloka 13

अयोध्याप्रत्यागमन-सन्देशः

Hanuman Sent Ahead to Ayodhya

जित्वाशत्रुगणान्रामःप्राप्यचानुत्तमंयशः ।उपायानंसमृद्धार्थस्सहमित्रैर्महाबलैः ।।।।

jitvā śatrugaṇān rāmaḥ prāpya cānuttamaṃ yaśaḥ | upayānaṃ samṛddhārthaḥ saha mitrair mahābalaiḥ ||

رام نے دشمنوں کے جتھوں کو فتح کر کے اور بے مثال یَش حاصل کر کے اپنا مقصد پورا کیا ہے، اور مہابلی دوستوں کے ساتھ واپس لوٹ رہا ہے۔

jitvāhaving conquered
jitvā:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषणम्)
TypeVerb
Rootji (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), पूर्वकाल (prior action), धातु: जि (to conquer)
śatru-gaṇānhosts of enemies
śatru-gaṇān:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootśatru (प्रातिपदिक) + gaṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), बहुवचन; समास: षष्ठी-तत्पुरुष (शत्रूणां गणाः)
rāmaḥRama
rāmaḥ:
Kartā (कर्ता)
TypeNoun
Rootrāma (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन
prāpyahaving attained
prāpya:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषणम्)
TypeVerb
Rootpra-āp (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), पूर्वकाल; धातु: आप् (to obtain) उपसर्ग: प्र
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
anuttamamunsurpassed
anuttamam:
Viśeṣaṇa (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootanuttama (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (qualifier)
yaśaḥfame
yaśaḥ:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootyaśas (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन
upāyānamreturning/setting out (journey back)
upāyānam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootupāyāna (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
samṛddha-arthaḥhaving accomplished the purpose
samṛddha-arthaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootsamṛddha (प्रातिपदिक) + artha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समास: कर्मधारय (समृद्धः अर्थः यस्य/समृद्धोऽर्थः)
sahatogether with
saha:
Sahakāraka (सहकारक)
TypeIndeclinable
Rootsaha (अव्यय)
Formसह-अव्यय (preposition-like indeclinable), सह + तृतीया (with + instrumental)
mitraiḥwith friends/allies
mitraiḥ:
Sahakāraka (सहकारक)
TypeNoun
Rootmitra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), बहुवचन
mahābalaiḥmighty/very strong
mahābalaiḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootmahābala (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; समास: कर्मधारय (महच्च तत् बलं येषाम्/महाबलाः)

"Tell him that Rama , after conquering hosts of enemies, attaining unsurpassed fame, accomplished his purpose, has returned with mighty friends."

R
Rāma
H
Hanumān
B
Bharata
E
Enemies (Śatru-gaṇa)

FAQs

Victory is framed as fulfillment of righteous purpose, not personal ambition: fame is secondary to restoring moral order and protecting the world from adharma.

Rāma gives Hanumān a concise, formal message to Bharata summarizing the outcome of the Laṅkā campaign and the return journey.

Goal-oriented righteousness: Rāma is “samṛddhārthaḥ”—one who completes the dharmic task entrusted to him.