Shloka 22

रामस्तवः — ब्रह्मणा रामस्य नारायणत्वप्रकाशनम्

Rama-Stava: Brahma Reveals Rama’s Nārāyaṇa Identity

Devanagari script

सहस्रचरण्श्रीमान् शतशीर्षस्सहस्रदृक् ।।।।त्वंधारयसिभूतानिपृथिवीं च सपर्वताम् ।

Transliteration

sahasracaraṇaḥ śrīmān śataśīrṣaḥ sahasradṛk | tvaṃ dhārayasi bhūtāni pṛthivīṃ ca saparvatām ||

Translation

اے جلال والے! ہزار قدموں والا، سو سروں والا، اور ہزار آنکھوں والا—تو ہی سب بھوتوں کو اور پہاڑوں سمیت اس زمین کو تھامے ہوئے ہے۔

Word by Word

• अन्ते: at the end
• अन्ते: अधिकरण (Locative)
• Type: Noun
• Root: अन्त (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (Locative), एकवचन

• पृथिव्याः: of the earth
• पृथिव्याः: सम्बन्ध (Genitive)
• Type: Noun
• Root: पृथिवी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (Genitive), एकवचन

• सलिले: in the waters
• सलिले: अधिकरण (Locative)
• Type: Noun
• Root: सलिल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन

• दृश्यसे: you are seen
• दृश्यसे: क्रिया
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु)
• Form: लट्, मध्यमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद; कर्मणि (passive)

• त्वम्: you
• त्वम्: कर्ता (logical subject)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा, एकवचन

• महोरगः: the great serpent
• महोरगः: कर्ता-विशेषण (apposition)
• Type: Noun
• Root: महा + उरग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारयः (महान् उरगः)

• त्रीन्: three
• त्रीन्: विशेषण
• Type: Adjective
• Root: त्रि (संख्याप्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), बहुवचन; ‘लोकान्’ इत्यस्य विशेषणम्

• लोकान्: worlds
• लोकान्: कर्म (Object)
• Type: Noun
• Root: लोक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन

• धारयन्: supporting
• धारयन्: कर्ता-विशेषण (participial predicate)
• Type: Verb
• Root: धृ (धातु)
• Form: वर्तमान-कृदन्त (शतृ/Present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; परस्मैपदी

• राम: O Rama
• राम: सम्बोधन (Address)
• Type: Noun
• Root: राम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन

• देवगन्धर्वदानवान्: Devas, Gandharvas, and Danavas
• देवगन्धर्वदानवान्: कर्म (Object; apposition to ‘लोकान्’ as inhabitants)
• Type: Noun
• Root: देव + गन्धर्व + दानव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; इतरेतर-द्वन्द्वः (देवाश्च गन्धर्वाश्च दानवाश्च)

Context

"You are endowed with thousand feet, glorious, with hundred heads and hundred eyes, you sustain all beings, mountains and earth."

Characters & Entities

• Earth (Pṛthivī)
• Mountains
• All beings

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Dharma is sustaining responsibility: the highest ideal is to support life and the world without collapse—mirrored ethically in the ruler’s duty to uphold subjects and the land.

What is the narrative situation?

The hymn culminates in a cosmic vision of Rāma as the universal sustainer, placing the immediate war within the larger purpose of preserving order.

Which character virtue is emphasized?

Dhāraṇā/poshana (support and protection): the capacity to bear burdens for the welfare of all.