Shloka 13

रामस्तवः — ब्रह्मणा रामस्य नारायणत्वप्रकाशनम्

Rama-Stava: Brahma Reveals Rama’s Nārāyaṇa Identity

Devanagari script

भवान्नारायणोदेवःश्रीमांश्चक्रायुधःप्रभुः ।।।।एकशृङ्गोवराहस्त्वंभूतभव्यसपत्नजित् ।

Transliteration

bhavān nārāyaṇo devaḥ śrīmāṃś cakrāyudhaḥ prabhuḥ | ekaśṛṅgo varāhas tvaṃ bhūtabhavya-sapatnajit ||6.120.13||

Translation

آپ خود نارائن دیو ہیں—جلالت والے پروردگار، چکر کو ہتھیار بنانے والے۔ آپ ہی ایک شِنگ والے ورہاہ ہیں، بھوت و بھویہ کے جاننے والے، اور ہر دشمن پر غالب آنے والے۔

Word by Word

• भवान्: you
• भवान्: कर्ता (Karta/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: भवत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम (honorific pronoun), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• नारायणः: Nārāyaṇa
• नारायणः: समानााधिकरण (Apposition)
• Type: Noun
• Root: नारायण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; भवान् इत्यस्य समानाधिकरण

• देवः: god
• देवः: समानााधिकरण (Apposition)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समानाधिकरण

• श्रीमान्: glorious/fortunate
• श्रीमान्: विशेषण (Adjective)
• Type: Adjective
• Root: श्रीमन्त् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण

• चक्रायुधः: whose weapon is the discus
• चक्रायुधः: विशेषण (Epithet)
• Type: Noun
• Root: चक्र + आयुध (प्रातिपदिक-समास)
• Form: बहुव्रीहि-समास (चक्रम् आयुधं यस्य); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण

• प्रभुः: lord
• प्रभुः: समानााधिकरण (Apposition)
• Type: Noun
• Root: प्रभु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• एकशृङ्गः: single-horned
• एकशृङ्गः: विशेषण (Epithet)
• Type: Noun
• Root: एक + शृङ्ग (प्रातिपदिक-समास)
• Form: बहुव्रीहि-समास (एकं शृङ्गं यस्य); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण

• वराहः: the Boar (incarnation)
• वराहः: समानााधिकरण (Apposition)
• Type: Noun
• Root: वराह (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समानाधिकरण

• त्वम्: you
• त्वम्: कर्ता (Karta/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, प्रथमा, एकवचन

• भूतभव्यसपत्नजित्: conqueror of past, future, and foes
• भूतभव्यसपत्नजित्: विशेषण (Epithet)
• Type: Noun
• Root: भूत + भव्या + सपत्न + जित् (प्रातिपदिक-समास)
• Form: समास (अर्थतः: भूतं भव्यम् च सपत्नान् च जयति/जितवान्); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण

Context

"You are the divine self, glorious Narayana himself, wielder of discus. You are having a single tusk and a divine boar, knower of past and present."

Characters & Entities

• Brahmā
• Rāma
• Nārāyaṇa
• Cakra (discus)
• Varāha

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Dharma is safeguarded by the divine principle embodied in the ideal ruler; the revelation frames Rāma as the protector of cosmic order.

What is the narrative situation?

Brahmā reveals Rāma’s higher identity after Rāma asks about his origin and nature.

Which character virtue is emphasized?

Protective lordship and unwavering power aligned with truth and dharma—strength used for the restoration of order.