Shloka 29

सीताया अग्निप्रवेशः

Sita’s Ordeal by Fire / Agni-Pariksha

Devanagari script

एवमुक्त्वातुवैदेहीपरिक्रम्यहुताशनम् ।विवेशज्वलनंदीप्तंनिःशङ्केनान्तरात्मना ।।।।

Transliteration

evam uktvā tu vaidehī parikramya hutāśanam |

viveśa jvalanaṃ dīptaṃ niḥśaṅkenāntarātmanā ||

Translation

یوں کہہ کر ویدیہی نے ہُتاشن (اگنی) کی پرَدَکشنہ کی، اور بے خوف و مطمئن باطن کے ساتھ دہکتی ہوئی آگ میں داخل ہو گئی۔

Word by Word

• एवम्: thus
• एवम्: Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषणम्)
• Type: Indeclinable
• Root: एवम् (अव्यय)
• Form: प्रकारवाचक अव्यय (thus)

• उक्त्वा: having spoken
• उक्त्वा: Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषणम्)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive), अव्यय; ‘having said’

• तु: then
• तु: Sambandha (सम्बन्धः)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: विरोध/अनन्तरार्थक अव्यय (but/then)

• वैदेही: Vaidehi (Sita)
• वैदेही: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वैदेही (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा एकवचन

• परिक्रम्य: having gone around
• परिक्रम्य: Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषणम्)
• Type: Verb
• Root: परि-क्रम् (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive), अव्यय; ‘having circumambulated’

• हुताशनम्: the fire (consumer of offerings)
• हुताशनम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: हुताशन (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुषसमासः (हुतं अश्नाति इति); पुंलिङ्ग, द्वितीया एकवचन

• विवेश: entered
• विवेश: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वि-विश् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

• ज्वलनम्: the blazing fire
• ज्वलनम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: ज्वलन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया एकवचन

• दीप्तम्: flaming
• दीप्तम्: Viśeṣaṇa (विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: दीप्त (कृदन्त, √दीप्)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया एकवचन; ज्वलनम् इति विशेषणम्

• निःशङ्केन: fearlessly
• निःशङ्केन: Karaṇa (करणम्)
• Type: Adjective
• Root: निःशङ्क (प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसक, तृतीया एकवचन; अन्तरात्मना सह करणत्वे (with fearless inner self)

• अन्तरात्मना: with inner self
• अन्तरात्मना: Karaṇa (करणम्)
• Type: Noun
• Root: अन्तरात्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुषसमासः (अन्तरः आत्मा); पुंलिङ्ग, तृतीया एकवचन (Instrumental singular)

Context

Young and old assembled there, and the gathering of people witnessed Mythili entering the flaming and burning fire.

Characters & Entities

• Sītā (Vaidehī)

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

It presents satya and self-certainty: Sītā stakes her honor on truth, demonstrating that dharma may require fearless commitment to one’s integrity even under public scrutiny.

What is the narrative situation?

Sītā completes her statement and begins the fire-ordeal by circumambulating Agni and stepping into the flames.

Which character virtue is emphasized?

Fearlessness grounded in truth—inner steadiness (antarātmanā) in the face of extreme trial.