Shloka 27

सीताया अग्निप्रवेशः

Sita’s Ordeal by Fire / Agni-Pariksha

Devanagari script

कर्मणामनसावाचायथानातिचराम्यहम् ।राघवंसर्वधर्मज्ञंतथामांपातुपावकः ।।।।

Transliteration

karmaṇā manasā vācā yathā nāticārāmy aham | rāghavaṃ sarvadharmajñaṃ tathā māṃ pātu pāvakaḥ || 6.119.27 ||

Translation

اگر میں نے عمل، دل یا زبان سے کبھی راگھو—جو سب دھرم کا جاننے والا ہے—کے خلاف کوئی تجاوز نہ کیا ہو، تو پاؤک (اگنی دیو) میری حفاظت کرے۔

Word by Word

• कर्मणा: by action
• कर्मणा: Karaṇa (करणम्)
• Type: Noun
• Root: कर्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया एकवचन (Instrumental singular)

• मनसा: by mind
• मनसा: Karaṇa (करणम्)
• Type: Noun
• Root: मनस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया एकवचन

• वाचा: by speech
• वाचा: Karaṇa (करणम्)
• Type: Noun
• Root: वाच् (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया एकवचन

• यथा: just as
• यथा: Sambandha (सम्बन्धः)
• Type: Indeclinable
• Root: यथा (अव्यय)
• Form: प्रकारवाचक अव्यय (as)

• न: not
• न: Sambandha (सम्बन्धः)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेधार्थक अव्यय

• अतिचरामि: I transgress
• अतिचरामि: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अति-चर् (धातु)
• Form: लट् (Present), उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

• अहम्: I
• अहम्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा एकवचन (Nominative singular)

• राघवम्: Raghava (Rama)
• राघवम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: राघव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया एकवचन (Accusative singular)

• सर्वधर्मज्ञम्: knower of all dharma
• सर्वधर्मज्ञम्: Viśeṣaṇa (विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + धर्म (प्रातिपदिक) + ज्ञ (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुषसमासः (सर्वेषां धर्माणां ज्ञः); पुंलिङ्ग, द्वितीया एकवचन; राघवम् इति विशेषणम्

• तथा: so
• तथा: Sambandha (सम्बन्धः)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: एवम्-अर्थक अव्यय

• माम्: me
• माम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: द्वितीया एकवचन

• पातु: may protect
• पातु: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: पा (धातु)
• Form: लोट्, प्रथमपुरुष, एकवचन

• पावकः: Fire (Agni)
• पावकः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पावक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन

Context

'If I have ever acted or been unfaithful at heart or in speech and did not follow a righteous path with Rama, who is a knower of all virtues, let the fire god protect me."

Characters & Entities

• Rāghava (Rāma)
• Pāvaka/Agni
• dharma (as a principle, via sarvadharmajña)

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Dharma is holistic: purity is measured across action, thought, and speech. Sītā asserts complete fidelity and submits to divine verification.

What is the narrative situation?

Sītā intensifies her declaration, covering all modes of conduct (kāya–manas–vāk) before entering the fire.

Which character virtue is emphasized?

Comprehensive integrity—faithfulness that is consistent inwardly and outwardly.