Ramayana — Yuddha Kanda, Sarga 113, Shloka 1

रावणवधदर्शनम्

Lament of the Rākṣasa Women upon Seeing Rāvaṇa Slain

Devanagari script

रावणंनिहतंदृष्टवाराघवेणमहात्मना ।अन्तःपुराद्विनिष्पेतूराक्षस्यश्शोककर्शिताः ।।।।

Transliteration

rāvaṇaṃ nihataṃ dṛṣṭvā rāghaveṇa mahātmanā | antaḥpurād viniṣpetū rākṣasyaḥ śokakarśitāḥ ||

Translation

مہاتما راغھو (رام) کے ہاتھوں راون کو مارا گیا دیکھ کر، غم سے نڈھال راکشسی عورتیں اندرونِ محل سے دوڑتی ہوئی باہر نکل آئیں۔

Word by Word

• रावणम्: Ravana
• रावणम्: Karma (कर्म/Object of seeing)
• Type: Noun
• Root: रावण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• निहतम्: slain
• निहतम्: Karma (कर्म) विशेषण
• Type: Adjective
• Root: नि + हन् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त; पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (रावणम्)

• दृष्ट्वा: having seen
• दृष्ट्वा: Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (absolutive/gerund)

• राघवेण: by Raghava (Rama)
• राघवेण: Kartr-karana (कर्ता/agent in passive sense)
• Type: Noun
• Root: राघव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन

• महात्मना: by the great-souled one
• महात्मना: Kartr-karana (कर्ता-हेतुक) विशेषण
• Type: Adjective
• Root: महात्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय: महान् आत्मा यस्य; विशेषणम् (राघवेण)

• अन्तःपुरात्: from the inner palace (gynaeceum)
• अन्तःपुरात्: Apadana (अपादान/Ablative source)
• Type: Noun
• Root: अन्तःपुर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन; अव्ययीभाव: अन्तः (inside) + पुर (palace) = inner apartments

• विनिष्पेतुः: rushed out
• विनिष्पेतुः: Karta (कर्ता)
• Type: Verb
• Root: वि + नि + स्फुट्/स्पृ (धातु) (विनिष्पत्)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, बहुवचन; परस्मैपद

• राक्षस्यः: rakshasa women
• राक्षस्यः: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Noun
• Root: राक्षसी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• शोककर्शिताः: worn down by grief
• शोककर्शिताः: Karta (कर्ता) विशेषण
• Type: Adjective
• Root: शोक-कर्शित (प्रातिपदिक); कृश् (धातु) + णिच् + क्त
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; तत्पुरुष: शोकेन कर्शिताः (wasted by grief); विशेषणम् (राक्षस्यः)

Context

On seeing Ravana killed by the great soul Raghava, the Rakshasas from the gynaeceum stricken with grief rushed out.

Characters & Entities

• Rāvaṇa
• Rāghava (Rāma)
• Antaḥpura (inner chambers)

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

War’s outcomes extend beyond the battlefield; dharma includes awareness of suffering borne by families and communities after adharma-driven conflict.

What is the narrative situation?

After Rāvaṇa’s death, the palace women emerge in shock and grief from the antaḥpura.

Which character virtue is emphasized?

Karunā (compassion) is implicitly evoked by depicting the grief of those left behind.