Previous Verse
Next Verse

Ramayana — Yuddha Kanda, Sarga 108, Shloka 20

रावणरथवैभव–निमित्तदर्शन–राममातलिसंवादः

Ravana’s Chariot, Portents, and Rama–Matali Instructions

वर्षरुधिरंदेवोरावणस्यरधोपरि ।।।।वातामण्डलिनस्त्रीव्राह्यपसव्यंप्रचक्रमुः ।

vavarṣa rudhiraṃ devo rāvaṇasya rathopari | vātā maṇḍalinas tīvra hy apasavyaṃ pracakramuḥ ||

آسمان سے راون کے رتھ پر خون برسنے لگا، اور تیز آندھیاں گرداب کی طرح گھومتی ہوئیں الٹی سمت، بائیں سے دائیں جانب نحوست کے ساتھ چلنے لگیں۔

ववर्षrained down
ववर्ष:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootवृष् (धातु)
Formलिट् (Perfect/परोक्षभूत), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (singular), परस्मैपदम्
रुधिरम्blood
रुधिरम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootरुधिर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (neuter), द्वितीया विभक्ति (Accusative/कर्म), एकवचन
देवःthe god (heaven)
देवः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masculine), प्रथमा विभक्ति (Nominative/कर्ता), एकवचन
रावणस्यof Ravana
रावणस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootरावण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी विभक्ति (Genitive/सम्बन्ध), एकवचन
रथ-उपरिupon the chariot
रथ-उपरि:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootउपरि (अव्यय) + रथ (प्रातिपदिक)
Formउपरि = अव्यय (indeclinable), स्थानवाचक (locative adverb); रथ (पुं), षष्ठी-तत्पुरुषार्थे/सप्तम्यर्थे प्रयोगः (sense: on the chariot)
वात-मण्डलिनःwinds moving in circles
वात-मण्डलिनः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootवात (प्रातिपदिक) + मण्डलिन् (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुषसमास (वातस्य मण्डलिनः = wind-circling), पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, बहुवचन
तीव्राःviolent
तीव्राः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootतीव्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम् (qualifying वात-मण्डलिनः)
अपसव्यम्counterclockwise; to the left
अपसव्यम्:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअपसव्य (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाववत् क्रियाविशेषणरूपेण (adverbial use), दिशावाचकः (leftward/anticlockwise)
प्रचक्रमुःwhirled/blew around
प्रचक्रमुः:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootक्रम् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन, परस्मैपदम्; उपसर्गः प्र-

Lanka seemed glowing in red colour like at dusk, and as though the earth was burning, shrouded with Japa flowers, even though it was daytime.

R
Rāvaṇa
C
chariot

FAQs

The epic links adharma with inauspicious portents: when wrongdoing hardens, nature and the cosmos signal imbalance and approaching consequence.

As the duel approaches, ominous signs appear specifically over Rāvaṇa’s chariot.

Moral discernment: recognizing warnings and turning away from wrongdoing—something Rāvaṇa fails to do.