Shloka 20

ऐन्द्ररथप्रदानम्

Indra’s Chariot Offered to Rāma; The Duel Intensifies

Devanagari script

स गान्धर्वेणगान्धर्वंदैवंदैवेनराघवः ।अस्त्रंराक्षसराजस्यजघानपरमास्त्रवित् ।।।।

Transliteration

sa gāndharveṇa gāndharvaṁ daivaṁ daivena rāghavaḥ | astraṁ rākṣasarājasya jaghāna paramāstravit ||

Translation

راغھو، جو اعلیٰ ترین استروں کا ماہر تھا، نے رाक्षس راجا کے استر کو توڑ ڈالا؛ گان্ধرو استر کا جواب گان্ধرو سے دیا اور دیویہ کو دیویہ سے۔

Word by Word

• सः: he
• सः: कर्ता (Subject)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम

• गान्धर्वेण: by the Gandharva (missile)
• गान्धर्वेण: करण (Instrument)
• Type: Noun
• Root: गान्धर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; ‘by/with the Gandharva (weapon)’

• गान्धर्वम्: the Gandharva (missile)
• गान्धर्वम्: कर्म (Object)
• Type: Noun
• Root: गान्धर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• दैवम्: the divine (missile)
• दैवम्: कर्म (Object)
• Type: Noun
• Root: दैव (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• दैवेन: by the divine (missile)
• दैवेन: करण (Instrument)
• Type: Noun
• Root: दैव (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन

• राघवः: Rāghava (Rāma)
• राघवः: कर्ता (Kartā/Subject)
• Type: Noun
• Root: राघव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• अस्त्रम्: missile, weapon
• अस्त्रम्: कर्म (Object)
• Type: Noun
• Root: अस्त्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• राक्षस-राजस्य: of the rākṣasa-king
• राक्षस-राजस्य: सम्बन्ध (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: राक्षस (प्रातिपदिक) + राजन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (Genitive), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: ‘राक्षसानां राजा’

• जघान: struck down, destroyed
• जघान: क्रिया (Finite verb)
• Type: Verb
• Root: √हन् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• परम-अस्त्र-वित्: knower of supreme weapons
• परम-अस्त्र-वित्: विशेषण (Appositional epithet)
• Type: Noun
• Root: परम (प्रातिपदिक) + अस्त्र (प्रातिपदिक) + विद् (प्रातिपदिक; ‘knower’)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; उपपद-तत्पुरुष: ‘अस्त्राणां वित् (ज्ञाता)’; विशेषण/उपाधि राघवः

Context

Raghava who was highly skilled in the use of supreme weapons destroyed that missile presided over by Gandharvas and gods, released by Ravana.

Characters & Entities

• Rāma (Rāghava)
• Rāvaṇa

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Right action includes right means: Rama uses proportionate, knowledgeable counters—showing disciplined power guided by responsibility rather than rage.

What is the narrative situation?

Ravana releases a powerful missile; Rama neutralizes it by deploying corresponding higher weapon-knowledge.

Which character virtue is emphasized?

Competence joined with restraint—Rama’s mastery (kauśala) and composure in crisis.