Previous Verse
Next Verse

Shloka 19

विभीषणोपदेशः

Vibhishana’s Counsel to Ravana and the Catalogue of Omens

वायसाःसङ्घशःक्रूराव्याहरन्तिसमन्ततः ।समवेताश्चदृश्यन्तेविमानाग्रेषुसङ्घशः ।।।।

vāyasāḥ saṅghaśaḥ krūrā vyāharanti samantataḥ | samavetāś ca dṛśyante vimānāgreṣu saṅghaśaḥ ||

سنگدل کوّے جھنڈ در جھنڈ ہر سمت سخت آواز میں بولتے ہیں؛ اور گروہ در گروہ جمع ہو کر ہوائی محلوں کی چوٹیوں پر بیٹھے ہوئے دکھائی دیتے ہیں۔

वायसाःcrows
वायसाः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootवायस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्
सङ्घशःin flocks
सङ्घशः:
क्रियाविशेषण (Adverbial modifier)
TypeIndeclinable
Rootसङ्घशस् (अव्यय)
Formअव्ययम् (adverb: in groups/flocks)
क्रूराःcruel, harsh
क्रूराः:
कर्ता (Karta/Subject-qualifier)
TypeAdjective
Rootक्रूर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; विशेषणम् वायसाः प्रति
व्याहरन्तिcry out, utter
व्याहरन्ति:
क्रिया (Kriya/Verb)
TypeVerb
Rootवि+आ+√हृ (धातु; शब्दे)
Formलट्-लकारः, प्रथमपुरुषः, बहुवचनम्; परस्मैपदम्
समन्ततःall around
समन्ततः:
देशाधिकरण/क्रियाविशेषण (Spatial adverb)
TypeIndeclinable
Rootसमन्ततः (अव्यय)
Formअव्ययम् (adverb: on all sides)
समवेताःgathered together
समवेताः:
कर्ता (Karta/Subject-qualifier)
TypeAdjective
Rootसम्+अव+√इ (धातु) क्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; विशेषणम् (gathered)
and
:
समुच्चय (Coordination)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्ययम् (conjunction)
दृश्यन्तेare seen
दृश्यन्ते:
क्रिया (Kriya/Verb)
TypeVerb
Root√दृश् (धातु)
Formलट्-लकारः, प्रथमपुरुषः, बहुवचनम्; आत्मनेपदम्; कर्मणि-प्रयोगः (passive)
विमान-अग्रेषुon the tops of aerial chariots
विमान-अग्रेषु:
अधिकरण (Adhikarana/Location)
TypeNoun
Rootविमान + अग्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, सप्तमी-विभक्तिः, बहुवचनम्; तत्पुरुषः: विमानस्य अग्रे
सङ्घशःin groups
सङ्घशः:
क्रियाविशेषण (Adverbial modifier)
TypeIndeclinable
Rootसङ्घशस् (अव्यय)
Formअव्ययम् (adverb)

Wild crows are seen in flocks all over the top of aerial chariot sounding harsh gathered in groups.

V
vimāna (aerial palace/chariot)
V
Vibhīṣaṇa
R
Rāvaṇa

FAQs

Ignoring dharma invites public and cosmic warning signs; ominous imagery urges a ruler to heed truth before disaster becomes inevitable.

Vibhīṣaṇa describes ominous bird-behavior around royal structures, intensifying the sense of looming catastrophe.

Alertness to moral signals: Vibhīṣaṇa connects external disturbances with internal ethical failure.