Previous Verse
Next Verse

Shloka 6

चैत्यप्रासाद-विध्वंसः

Destruction of the Chaitya Palace and Hanuman’s Proclamation

स भूत्वा सुमहाकायः प्रभावान्मारुतात्मजः।धृष्टमास्फोटयामास लङ्कां शब्देन पूरयन्।।।।

sa bhūtvā sumahākāyaḥ prabhāvān mārutātmajaḥ |

dhṛṣṭam āsphoṭayāmāsa laṅkāṁ śabdena pūrayan ||

پھر ماروتی پتر، اپنی تاثیر سے نہایت عظیم الجثہ ہو کر، بے خوفی سے بازو پٹخنے اور چٹخانے لگا، اور اس گرج دار آواز سے لَنکا کو بھر دیا۔

saḥhe
saḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
bhūtvāhaving become
bhūtvā:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootbhū (धातु)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (having become)
sumahākāyaḥvery large-bodied
sumahākāyaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootsu-mahā-kāya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम्; समासः कर्मधारय (सु + महाकायः = very huge-bodied)
prabhāvānmighty, powerful
prabhāvān:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootprabhāvat (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् (saḥ)
mārutātmajaḥson of the Wind-god
mārutātmajaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootmāruta-ātmaja (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुष (mārutasya ātmajaḥ)
dhṛṣṭamboldly, roughly
dhṛṣṭam:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootdhṛṣṭa (प्रातिपदिक)
Formक्रियाविशेषणरूपेण नपुंसक-एकवचन-आकारान्त प्रयोगः; अव्ययीभावेन (adverbial use: boldly/roughly)
āsphoṭayāmāsaclapped/slapped (his arms), made a cracking sound
āsphoṭayāmāsa:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootā-sphoṭ (धातु)
Formलिट्-लकार (perfect), परस्मैपद; प्रथमपुरुष, एकवचन; णिच् (causative) भावः—‘caused to slap/clap’
laṅkāmLanka (city)
laṅkām:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootlaṅkā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
śabdenawith sound
śabdena:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootśabda (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; करणम्
pūrayanfilling
pūrayan:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootpṝ (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; धातु: पॄ/पॄण् (to fill)

Hanuman heaved his body huge with his prowess and patted his arms loudly filling the city of Lanka with that terrible sound.

H
Hanumān
M
Māruta (Wind-god)
L
Laṅkā

FAQs

Dharma includes the rightful use of strength: Hanumān’s display of power functions as deterrence against adharma and as resolve in a just mission.

Hanumān enlarges his form and creates a terrifying, city-filling sound by slapping/flexing his arms, signaling his presence to Laṅkā’s defenders.

Mahā-bala and dhairya (great strength and fearlessness), used with purpose rather than vanity.