Previous Verse

Shloka 43

द्विचत्वारिंशः सर्गः (Sarga 42): Omens in Laṅkā, Report to Rāvaṇa, and the Kinkara Assault

स राक्षसानां निहतं महद्बलं निशम्य राजा परिवृत्तलोचनः।समादिदेशाप्रतिमं पराक्रमे प्रहस्तपुत्रं समरे सुदुर्जयम्।।5.42.43।।

sa rākṣasānāṃ nihataṃ mahad balaṃ niśamya rājā parivṛttalocanaḥ | samādideśāpratimaṃ parākrame prahastaputraṃ samare sudurjayam || 5.42.43 ||

جب راجا نے سنا کہ راکشسوں کی بڑی فوج مار دی گئی ہے تو غضب سے اس کی آنکھیں پلٹنے لگیں؛ تب اس نے پرہست کے بیٹے کو—جو شجاعت میں بے مثال اور جنگ میں نہایت دشوارِ مغلوب تھا—حکم دیا۔

सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
राक्षसानाम्of the demons
राक्षसानाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootराक्षस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन
निहतम्slain/destroyed
निहतम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootनि-√हन् (धातु)
Formक्त (PPP), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (qualifying बलम्)
महत्great
महत्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (qualifying बलम्)
बलम्army/force
बलम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootबल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
निशम्यhaving heard
निशम्य:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootनि-√शम् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund), पूर्वक्रिया
राजाthe king
राजा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
परिवृत्त-लोचनःwith rolling eyes
परिवृत्त-लोचनः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootपरि-√वृत् (धातु; क्त) + लोचन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; बहुव्रीहिः—परिवृत्ते लोचने यस्य (whose eyes were rolling/turned)
समादिदेशcommanded
समादिदेश:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootसम्-आ-√दिश् (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
अप्रतिमम्matchless
अप्रतिमम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootअ-प्रतिम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (qualifying प्रहस्तपुत्रम्)
पराक्रमेin valor
पराक्रमे:
Nimitta (निमित्त/विशेषण-सप्तमी)
TypeNoun
Rootपराक्रम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; हेतौ/विशेषणे (in respect of valor)
प्रहस्त-पुत्रम्Prahasta's son
प्रहस्त-पुत्रम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootप्रहस्त (प्रातिपदिक) + पुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (प्रहस्तस्य पुत्रम्)
समरेin battle
समरे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootसमर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
सुदुर्जयम्very hard to conquer
सुदुर्जयम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootसु (अव्यय) + दुर्जय (प्रातिपदिक; दु: + √जि + यत्)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (qualifying प्रहस्तपुत्रम्); कर्मधारयः—अतिशयेन दुर्जयः

"You alone can know about who he is and what he is about. A serpent alone knows the movement (foot-prints) of another serpent. There is no doubt about it.

R
Rāvaṇa
P
Prahasta

FAQs

Leadership under adharma reacts through anger and escalation; the Ramayana repeatedly shows that rage-driven command deepens conflict rather than restoring righteousness.

Rāvaṇa receives news of the slaughter of his troops and responds by dispatching a formidable warrior—Prahasta’s son—into the fight.

As a negative exemplar, Rāvaṇa’s krodha (anger) is highlighted; as a martial note, the dispatched warrior is marked by strength and battlefield prowess.