Ramayana — Sundara Kanda, Sarga 35, Shloka 72

रामलक्षणवर्णनम्

Description of Rama and Lakshmana; Alliance Narrative to Sita

Devanagari script

एतत्ते सर्वमाख्यातं यथावृत्तमनन्दिते।अभिभाषस्व मां देवि दूतो दाशरथेरहम्।।।।

Transliteration

etat te sarvam ākhyātaṃ yathāvṛttam anindite |

abhibhāṣasva māṃ devi dūto dāśarather aham ||

Translation

اے بے عیب دیوی! میں نے جو کچھ ہوا، سب جوں کا توں آپ سے بیان کر دیا۔ اب مجھ سے کلام کیجیے، اے ملکہ—میں دشرَتھ کے فرزند کا قاصد ہوں۔

Word by Word

• एतत्: this
• एतत्: Karta (कर्ता; subject of passive predicate)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; वाक्य-विषयः (this)

• ते: to you
• ते: Sampradana (सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: चतुर्थी-विभक्ति, एकवचन (to you)

• सर्वम्: all
• सर्वम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; एतत् इति विशेषणम्

• आख्यातम्: has been narrated
• आख्यातम्: Kriya (क्रिया; passive predicate)
• Type: Verb
• Root: आ + ख्या (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (past participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मणि (has been told)

• यथावृत्तम्: as it occurred
• यथावृत्तम्: Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: यथा-वृत्त (प्रातिपदिक; यथा + वृत्त)
• Form: अव्ययीभाव-समास; अव्ययवत् प्रयोगः (as it happened)

• अनन्दिते: O blameless one
• अनन्दिते: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: अनन्दित (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन

• अभिभाषस्व: speak to (me)
• अभिभाषस्व: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अभि + भाष् (धातु)
• Form: लोट्-लकार (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; आत्मनेपद

• माम्: me
• माम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• देवि: O goddess/lady
• देवि: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: देवी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन

• दूतः: messenger
• दूतः: Karta (कर्ता; predicate nominative)
• Type: Noun
• Root: दूत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; अहम् इति विशेष्य-समनाधिकरण (predicate noun)

• दाशरथेः: of Dāśaratha
• दाशरथेः: Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: दाशरथि (प्रातिपदिक; patronymic)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; 'of Dāśaratha's (son)'

• अहम्: I
• अहम्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा, एकवचन

Context

"O sinless lady! I have given you a faithful account. I am a messenger of Dasaratha's son. And you may speak now, O divine lady!

Characters & Entities

• Hanumān
• Sītā
• Rāma (Daśaratha’s son)
• Daśaratha

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Dūta-dharma grounded in satya: a messenger must convey events faithfully and identify his authority/source clearly to establish legitimate trust.

What is the narrative situation?

After narrating his actions, Hanumān formally declares himself Rāma’s envoy and invites Sītā to respond.

Which character virtue is emphasized?

Integrity and clarity—truthful speech and proper self-identification in a sensitive, high-stakes encounter.