Shloka 2

सीताहनूमद्भाषणम्

Sita Tests the Messenger; Hanuman Offers Reassurance

Devanagari script

अहं रामस्य सन्देशाद्देवि दूतस्तवागतः।वैदेहि कुशली रामस्त्वां च कौशलमब्रवीत्।।।।

Transliteration

ahaṃ rāmasya sandeśād devi dūtas tavāgataḥ | vaidehi kuśalī rāmas tvāṃ ca kauśalam abravīt ||

Translation

اے دیوی! اے ویدیہی! میں رام کے پیغام کے ساتھ، اس کے حکم سے تمہارا دوت بن کر آیا ہوں۔ رام خیریت سے ہیں اور انہوں نے تمہاری خیر و عافیت کی دعا و خبر بھی کہی ہے۔

Word by Word

• अहम्: I
• अहम्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा, एकवचनम्

• रामस्य: of Rama
• रामस्य: Sambandha (सम्बन्धः)
• Type: Noun
• Root: राम (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्गम्, षष्ठी, एकवचनम्

• सन्देशात्: by (his) message/order
• सन्देशात्: Hetu (हेतु)
• Type: Noun
• Root: सन्देश (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्गम्, पञ्चमी (ablative), एकवचनम्; हेत्वर्थे (by reason of/under instruction)

• देवि: O lady/queen
• देवि: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: देवी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गम्, सम्बोधन (vocative), एकवचनम्

• दूतः: messenger
• दूतः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: दूत (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्गम्, प्रथमा, एकवचनम्

• तव: your
• तव: Sambandha (सम्बन्धः)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (genitive), एकवचनम्

• आगतः: has come/arrived
• आगतः: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: आ-गम् (धातु)
• Form: क्त (past passive participle), पुल्लिङ्गम्, प्रथमा, एकवचनम्; कर्तरि प्रयोगः

• वैदेहि: O Vaidehi
• वैदेहि: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: वैदेही (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गम्, सम्बोधन, एकवचनम्

• कुशली: well/safe
• कुशली: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: कुशलिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्गम्, प्रथमा, एकवचनम्; विशेषणम् रामः

• रामः: Rama
• रामः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: राम (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्गम्, प्रथमा, एकवचनम्

• त्वाम्: you
• त्वाम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: द्वितीया (accusative), एकवचनम्

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्धः)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्ययम् (and)

• कौशलम्: welfare
• कौशलम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: कौशल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गम्, द्वितीया, एकवचनम्; 'कुशल'भावः (welfare)

• अब्रवीत्: said/told
• अब्रवीत्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: ब्रू (धातु)
• Form: लङ् (Imperfect), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्

Context

"By the command of Rama I am here as a messenger. He is keeping well. He is well and wishes you well.

Characters & Entities

• Hanumān
• Sītā (Vaidehī)
• Rāma

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Dharma is faithful service and truthful speech: Hanumān identifies himself plainly as dūta (envoy) and conveys Rāma’s well-being and concern without deception.

What is the narrative situation?

After approaching Sītā in Aśoka-vana, Hanumān formally declares his mission: he is sent by Rāma and brings reassurance of Rāma’s safety and care.

Which character virtue is emphasized?

Hanumān’s loyalty and reliability as a messenger—precision, honesty, and compassion in delivering a message meant to revive hope.