Previous Verse
Next Verse

Shloka 26

लङ्कादर्शनं तथा रात्रौ सूक्ष्मरूपेण प्रवेशोपायचिन्तनम्

Vision of Lanka and Strategy for Nocturnal Entry

कैलासशिखरप्रख्यामालिखन्तीमिवाम्बरम्।डीयमानामिवाकाशमुच्छ्रितैर्भवनोत्तमैः।।5.2.23।।सम्पूर्णां राक्षसैर्घोरैर्नागैर्भोगवतीमिव।अचिन्त्यां सुकृतां स्पष्टां कुबेराध्युषितां पुरा।।5.2.24।।दंष्ट्रिभिर्बहुभिः शूरैः शूलपट्टसपाणिभिः।रक्षितां राक्षसैर्घोरैर्गुहामाशीविषैरिव।।5.2.25।।तस्याश्च महतीं गुप्तिं सागरं च निरीक्ष्य सः।रावणं च रिपुं घोरं चिन्तयामास वानरः।।5.2.26।।

kailāsaśikharaprakhyām ālikhantīm ivāmbaram | ḍīyamānām ivākāśam ucchritair bhavanottamaiḥ ||

sampūrṇāṃ rākṣasair ghorair nāgair bhogavatīm iva | acintyāṃ sukṛtāṃ spaṣṭāṃ kuberādhyuṣitāṃ purā ||

daṃṣṭribhir bahubhiḥ śūraiḥ śūlapaṭṭasapāṇibhiḥ | rakṣitāṃ rākṣasair ghorair guhām āśīviṣair iva ||

tasyāś ca mahatīṃ guptiṃ sāgaraṃ ca nirīkṣya saḥ | rāvaṇaṃ ca ripuṃ ghoraṃ cintayāmāsa vānaraḥ ||

وہ لَنکا نہایت ہولناک راکشسوں سے یوں محفوظ تھی جیسے زہریلے سانپوں سے گھری ہوئی غار؛ بے شمار دانتوں والے دلیر پہرے دار، ترشول اور نیزے ہاتھوں میں لیے، ہر سمت نگہبانی کر رہے تھے۔

चतुर्णाम्of four
चतुर्णाम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootचतुर् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन; सम्बन्ध (of four)
एवonly
एव:
Sambandha/Particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिपात; अवधारणार्थ (only)
हिindeed
हि:
Sambandha/Particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात; हेत्वर्थ/निश्चयार्थ
गतिःmovement/ability to go (access)
गतिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootगति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्ता
वानराणाम्of the monkeys
वानराणाम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootवानर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन; सम्बन्ध
महात्मनाम्of the great-souled
महात्मनाम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootमहात्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम् (वानराणाम्)
वालि-पुत्रस्यof Vāli's son
वालि-पुत्रस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootवालि (प्रातिपदिक) + पुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्ध (one of the four)
नीलस्यof Nīla
नीलस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootनील (प्रातिपदिक; proper noun)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्ध
ममof me/my
मम:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्ध (genitive pronoun)
राज्ञःof the king
राज्ञः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्ध
and
:
Sambandha/Conjunction (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय
धीमतःof the wise
धीमतः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootधीमत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (राज्ञः)

Observing Lanka that resembled mount Kailas, with sky scrapers appearing as if flying, filled with dreadful demons and nagas protecting the city of Bhogavati (the city of Patala), unimaginably wellbuilt. It was once occupied by Kubera (half brother of Ravana). It was guarded by horrible demons holding tridents and spears in their hands. The city appeared like a cavern protected by venomous serpents with protruding fangs. Hanuman examined the high security of Lanka and looked at the ocean. He thought of the form of Ravana, a formidable enemy:

H
Hanumān
L
Laṅkā
K
Kailāsa
R
rākṣasa
N
nāga
K
Kubera
R
Rāvaṇa
O
ocean (sāgara)
Ś
śūla (trident)
P
paṭṭasa (spear)

FAQs

Dharma is portrayed as courageous responsibility guided by clear-eyed evaluation: Hanumān studies threats (guards, ocean, enemy leader) so that his Satya-driven mission is executed without recklessness.

Hanumān surveys Laṅkā’s daunting height, population of fierce guardians, and historical association with Kubera; then he considers the practical challenge posed by the ocean and by Rāvaṇa himself.

Fearless steadiness with strategic intelligence: Hanumān neither panics nor underestimates the enemy; he prepares mentally for righteous action.