रावणान्तःपुरे शयनदर्शनम्
Hanumān Observes Rāvaṇa’s Inner Apartments and Sleeping Court
तत्र दिव्योपमं मुख्यं स्फाटिकं रत्नभूषितम्।अवेक्षमाणो हनुमान् ददर्श शयनासनम्।।।।दान्तकाञ्चनचित्राङ्गैर्वैडूर्यैश्च वरासनैः।महार्हास्तरणोपेतैरुपपन्नं महाधनैः।।।।
tatra divyopamaṃ mukhyaṃ sphāṭikaṃ ratnabhūṣitam |
avekṣamāṇo hanumān dadarśa śayanāsanam ||
dāntakāñcana-citrāṅgair vaiḍūryaiś ca varāsanaiḥ |
mahārha-āstaraṇopetair upapannaṃ mahādhanaiḥ ||
وہاں ہنومان نے چاروں طرف نظر دوڑائی تو ایک نہایت برتر، دیویہ مانند شयन آسن دیکھا—شفّاف سفٹک سے بنا، رتنوں سے مُزیّن، ہاتھی دانت اور سونے کی نقش کاری سے آراستہ، ویدوریہ سے جڑا ہوا، اور نہایت قیمتی بچھونوں و غلافوں سے مزیّن—جو عظیم دولت کے شایانِ شان تھا۔
Looking around, Hanuman noticed a bed chamber, with a heavenly dais on which he saw a couch encrusted with crystals, vaidurya, and inlaid with colourful ivory and gold. It had an exquisite rich covering.
The verse foregrounds discernment and vigilance: Hanumān carefully observes his surroundings before acting. In dharma-terms, right action is grounded in attentive awareness rather than impulse.
Inside Laṅkā’s inner chambers, Hanumān surveys the opulent sleeping quarters and notices a magnificent couch, setting the stage for his encounter with Rāvaṇa.
Hanumān’s alertness and self-control—he investigates methodically, maintaining focus on his mission.