Previous Verse
Next Verse

Shloka 12

हनूमद्बलप्रबोधनम् / Jāmbavān Rekindles Hanūmān’s Power

तस्या वस्त्रं विशालाक्ष्याः पीतं रक्तदशं शुभम्।स्थितायाः पर्वतस्याग्रे मारुतोऽपहरच्छनैः।।।।

tasyā vastraṃ viśālākṣyāḥ pītaṃ raktadaśaṃ śubham |

sthitāyāḥ parvatasyāgre māruto 'paharac chanaiḥ || 4.66.12 ||

جب وہ وسیع چشم دوشیزہ پہاڑ کی چوٹی پر کھڑی تھی تو ہوا نے آہستگی سے اس کا مبارک زرد لباس، جس کے کنارے پر سرخ حاشیہ تھا، اُڑا لیا۔

तस्याःof her
तस्याः:
Ṣaṣṭhī-sambandha (षष्ठीसम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन; सर्वनाम
वस्त्रम्garment
वस्त्रम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवस्त्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
विशालाक्ष्याःof the large-eyed lady
विशालाक्ष्याः:
Ṣaṣṭhī-sambandha (षष्ठीसम्बन्ध)
TypeNoun
Rootविशाल + अक्षि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन; कर्मधारयः (विशाले अक्षिणी यस्याः)
पीतम्yellow
पीतम्:
Karma-viśeṣaṇa (कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootपीत (कृदन्त; √पा धातु)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (past participle) used adjectivally; वस्त्रम् इति विशेषणम्
रक्तदशम्having a red border/hem
रक्तदशम्:
Karma-viśeṣaṇa (कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootरक्त + दशा (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; तत्पुरुषः (रक्ता दशा यस्य)
शुभम्auspicious, beautiful
शुभम्:
Karma-viśeṣaṇa (कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootशुभ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; वस्त्रम् इति विशेषणम्
स्थितायाःof (her) standing
स्थितायाः:
Ṣaṣṭhī-sambandha (षष्ठीसम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootस्थित (कृदन्त; √स्था धातु)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त; तस्याः इत्यस्य विशेषणम्
पर्वतस्यof the mountain
पर्वतस्य:
Ṣaṣṭhī-sambandha (षष्ठीसम्बन्ध)
TypeNoun
Rootपर्वत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन
अग्रेon the top
अग्रे:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootअग्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन
मारुतःthe Wind-god
मारुतः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमारुत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
अपहरत्carried off
अपहरत्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootअप-√हृ (धातु)
Formलङ् (Imperfect/लङ्), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
शनैःgently, slowly
शनैः:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootशनैस् (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)

'While the large-eyed lady was stationed on the mountain top, the Wind-god gently let her auspicious yellow garment with red border fly away.

M
Māruta (Wind-god)
M
mountain summit

FAQs

The ethical idea is subtle: actions (even by powerful forces) have consequences that shape events; dharma requires awareness and restraint, since even “gentle” acts can lead to further outcomes.

In Jāmbavān’s recollection, the Wind-god causes the woman’s garment to be blown away while she stands on the peak.

Implicitly, vigilance and modesty as social-ethical values—since the scene sets up what is seen next.