Shloka 8

स्वयंप्रभा-संवादः

Svayamprabha’s Dialogue with the Vanaras

Devanagari script

अगस्त्यचरितामाशां दक्षिणां यमरक्षिताम्।सहैभिर्वानरैर्घोरैरङ्गदप्रमुखैर्वयम्।।4.52.7।।रावणं सहितास्सर्वे राक्षसं कामरूपिणम्।सीतया सह वैदेह्या मार्गध्वमिति चोदिताः।।4.52.8।।

Transliteration

agastyacaritām āśāṃ dakṣiṇāṃ yamarakṣitām | sahaibhir vānarair ghorair aṅgadapramukhair vayam || rāvaṇaṃ sahitāḥ sarve rākṣasaṃ kāmarūpiṇam | sītayā saha vaidehyā mārgadhvam iti coditāḥ ||

Translation

ہم، اَنگد کو پیشوا بنا کر، ان ہولناک وانروں کے ساتھ، اُس جنوبی سمت کی طرف بھیجے گئے ہیں جس پر اگستیہ نے گامزن ہو کر اسے مقدس کیا اور جس کی نگہبانی یم کرتا ہے۔ ہمیں یوں حکم دیا گیا: ‘ویدیہی سییتا کو تلاش کرو، اور راون—اس کامروپ دھاری راکشس—کا بھی سراغ لگاؤ۔’

Word by Word

• रावणम्: Ravana
• रावणम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: रावण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन — Masculine, Accusative singular

• सहिताः: together/united
• सहिताः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सहित (प्रातिपदिक; कृदन्त-आधारित)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम् (सर्वे/वयम्) — Masculine, Nominative plural

• सर्वे: all
• सर्वे: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन — Masculine, Nominative plural

• राक्षसम्: the demon
• राक्षसम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: राक्षस (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; रावणस्य विशेषणरूपेण — Masculine, Accusative singular (apposition to rāvaṇam)

• कामरूपिणम्: able to assume forms at will
• कामरूपिणम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: काम-रूपिन् (प्रातिपदिक; काम + रूपिन्)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (रावणम्/राक्षसम्) — Masculine, Accusative singular

• सीतया: with Sita
• सीतया: Sahakari (सहकारी)
• Type: Noun
• Root: सीता (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन — Feminine, Instrumental singular

• सह: together with
• सह: Sahakari (सहकारी)
• Type: Indeclinable
• Root: सह (अव्यय)
• Form: अव्यय; सह-योगे तृतीया अपेक्षा — Indeclinable

• वैदेह्या: the princess of Videha
• वैदेह्या: Sahakari (सहकारी)
• Type: Noun
• Root: वैदेही (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; सीताया अप्पोजिशन — Feminine, Instrumental singular (apposition to sītayā)

• मार्गध्वम्: search (you all)
• मार्गध्वम्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: मार्ग् (धातु)
• Form: लोट्-लकार (आज्ञार्थ), मध्यमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपदम् — Imperative, 2nd person plural, parasmaipada

• इति: thus
• इति: Sambandha (सम्बन्ध/वाक्य-समाप्ति)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: उक्त्यर्थक-अव्यय (quotative particle) — Indeclinable quotative

• चोदिताः: having been urged/commanded
• चोदिताः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: चुद् (धातु)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (क्त-प्रत्यय; past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन — PPP, Masculine, Nominative plural

Characters & Entities

• Agastya
• South (dakṣiṇā diś)
• Yama
• Aṅgada
• Rāvaṇa
• Sītā
• Vaidehī
• rākṣasa

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Dharma is mission-oriented duty: the vānaras accept hardship and danger under rightful command to restore justice by finding Sītā and confronting the wrongdoer.

What is the narrative situation?

Hanumān specifies their assignment: the southern expedition under Aṅgada, directed to search for Sītā and locate Rāvaṇa’s sphere.

Which character virtue is emphasized?

Collective resolve and disciplined service: unity (sahitāḥ sarve) and obedience to a righteous goal despite formidable terrain and threats.