Previous Verse
Next Verse

Shloka 12

वानरसेनामोचनम् / Mobilization of the Vanara Hosts

अहोभिर्दशभिर्ये च नागच्छन्ति ममाज्ञया।हन्तव्यास्ते दुरात्मानो राजशासनदूषकाः।।।।

ahobhir daśabhir ye ca nāgacchanti mamājñayā |

hantavyās te durātmāno rājaśāsanadūṣakāḥ ||

اور جو میری فرمانبرداری میں دس دن کے اندر نہ آئیں—وہ بدباطن، شاہی حکم کو آلودہ کرنے والے—قتل کیے جائیں۔

अहोभिःby days
अहोभिः:
करण (Instrument)
TypeNoun
Rootअहन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (neuter), तृतीया-विभक्ति (Instrumental/करण), बहुवचन (plural)
दशभिःby ten
दशभिः:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootदशन् (प्रातिपदिक)
Form(संख्याविशेषण) नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग-प्रयोगानुसार, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), बहुवचन
येthose who
ये:
कर्ता (Subject)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masc), प्रथमा-विभक्ति (Nominative), बहुवचन
and
:
सम्बन्ध (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
not
:
निषेध (Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय (negation particle)
आगच्छन्ति(they) come
आगच्छन्ति:
क्रिया (Action)
TypeVerb
Rootआ√गम् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन
ममmy
मम:
सम्बन्ध (Possessor)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन
आज्ञयाby (my) order
आज्ञया:
करण (Instrument/Means)
TypeNoun
Rootआज्ञा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (fem), तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन
हन्तव्याःto be killed
हन्तव्याः:
विधेय (Predicate)
TypeAdjective
Root√हन् + तव्य (कृदन्त-प्रत्यय)
Formतव्यत्-कृदन्त (gerundive/future passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विधेय-विशेषण (predicative)
तेthey
ते:
कर्ता (Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
दुरात्मानःevil-minded ones
दुरात्मानः:
कर्ता (Subject apposition)
TypeNoun
Rootदुरात्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; बहुव्रीहि-भावार्थ (evil-natured persons)
राजशासनदूषकाःviolators of the king's command
राजशासनदूषकाः:
कर्ता (Subject apposition)
TypeNoun
Rootराज-शासन-दूषक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; समासः: राजशासनस्य दूषकाः (षष्ठी-तत्पुरुष)

'Kill those evil-minded ones within ten days for disobeying the royal orders.

S
Sugrīva
V
Vānara (monkey forces)

FAQs

Accountability under rajadharma: a ruler’s command in a just cause must be upheld; deliberate disobedience is treated as a threat to order and the common good.

Sugrīva sets a strict deadline for assembling the Vānara forces and declares punishment for noncompliance to ensure the mission is not delayed.

Resolve and administrative firmness—Sugrīva prioritizes the mission’s urgency over tolerance for negligence.