Previous Verse
Next Verse

Shloka 20

वालिनः और्ध्वदैहिकम्

Vali’s Funeral Rites and the Consolation of the Bereaved

लक्ष्मणस्य वचश्श्रुत्वा तारस्सम्भ्रान्तमानसः।प्रविवेश गुहां शीघ्रं शिबिकासक्तमानसः4.25.20।।

lakṣmaṇasya vacaḥ śrutvā tāraḥ sambhrāntamānasaḥ | praviveśa guhāṃ śīghraṃ śibikāsaktamānasaḥ || 4.25.20 ||

لکشمن کے کلمات سن کر تارا کا دل گھبرا اٹھا؛ شِبِکا کی تیاری کے خیال میں وہ فوراً غار میں داخل ہو گئی۔

लक्ष्मणस्यof Lakshmana
लक्ष्मणस्य:
Shashthi-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootलक्ष्मण (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
वचःwords
वचः:
Karma (कर्म/Object of śrutvā)
TypeNoun
Rootवचस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeIndeclinable
Rootश्रु (धातु) + क्त्वा (अव्यय-कृदन्त)
Formक्त्वान्त अव्यय (gerund), पूर्वकाल (having heard)
तारःTara
तारः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतार (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
सम्भ्रान्तमानसःwith agitated mind
सम्भ्रान्तमानसः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसम्भ्रान्त (भ्रम् + क्त) + मानस (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; बहुव्रीहि (yasya mānasaṃ sambhrāntaṃ saḥ = whose mind is agitated)
प्रविवेशentered
प्रविवेश:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-विश् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
गुहाम्cave
गुहाम्:
Karma (कर्म/Object of entering)
TypeNoun
Rootगुहा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
शीघ्रम्quickly
शीघ्रम्:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootशीघ्र (प्रातिपदिक)
Formक्रियाविशेषण (quickly)
शिबिका-सक्त-मानसःwith mind set on the litter
शिबिका-सक्त-मानसः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootशिबिका (प्रातिपदिक) + सक्त (सञ्ज् धातु + क्त) + मानस (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; बहुव्रीहि (yasya mānasaṃ śibikāyāṃ saktaṃ saḥ = intent on the litter)

On hearing Lakshmana, Tara in an excited state quickly entered the cave city to get the litter.

L
Lakṣmaṇa
T
Tārā
G
Guhā (cave/stronghold of Kiṣkindhā, implied setting)
Ś
Śibikā (palanquin)

FAQs

Dharma is prompt performance of necessary rites and responsibilities; urgency is shown not as panic, but as respect for prescribed duty.

Following Lakṣmaṇa’s instruction to proceed with what must be done next, Tārā goes to procure the palanquin for Vāli’s body.

Responsibility and practical competence: Tārā responds swiftly to ensure the proper arrangements.