Ramayana — Bala Kanda, Sarga 6, Shloka 29
अयोध्यावर्णनम्
Description of Ayodhya under Daśaratha
Devanagari script
न नास्तिको नानृतको न कश्चिदबहुश्रुत: ।
नासूयको न चाशक्तो नाविद्वान्विद्यते तदा ॥
Transliteration
na nāstiko nānṛtako na kaścidabahuśrutaḥ |
nāsūyako na cāśakto nāvidvān vidyate tadā ||
Translation
اس زمانے میں نہ کوئی ناستک تھا، نہ جھوٹا، نہ کم علم؛ نہ کوئی حسد کرنے والا، نہ نااہل، اور نہ کوئی بے علم پایا جاتا تھا۔
Word by Word
तस्यof him / his
तस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (Genitive/सम्बन्ध), एकवचन (Singular), पुंलिङ्गे (Masculine)
अमात्याःministers
अमात्याः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootअमात्य (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति (Nominative/प्रथमा), बहुवचन (Plural), पुंलिङ्ग (Masculine)
गुणैःwith virtues
गुणैः:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeNoun
Rootगुण (प्रातिपदिक)
Formतृतीया-विभक्ति (Instrumental/करण), बहुवचन (Plural), पुंलिङ्ग (Masculine)
आसन्were
आसन्:
क्रिया (Verb/आख्यात)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), प्रथम-पुरुष (3rd person), बहुवचन (Plural)
इक्ष्वाकोःof Ikṣvāku (descendant)
इक्ष्वाकोः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootइक्ष्वाकु (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (Genitive/सम्बन्ध), एकवचन (Singular), पुंलिङ्ग (Masculine)
तुbut / indeed
तु:
सम्बन्धसूचक-अव्यय (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय (particle/निपात), विरोध/विशेषार्थक (contrast/emphasis)
महात्मनःof the great-souled
महात्मनः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeAdjective
Rootमहात्मन् (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (Genitive/सम्बन्ध), एकवचन (Singular), पुंलिङ्ग (Masculine)
मन्त्रज्ञाःknowers of counsel / skilled advisers
मन्त्रज्ञाः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeAdjective
Rootमन्त्र + ज्ञ (प्रातिपदिक; मन्त्रज्ञ)
Formतत्पुरुष-समास (determinative): मन्त्रस्य ज्ञाः; प्रथमा-विभक्ति (Nominative), बहुवचन (Plural), पुंलिङ्ग (Masculine)
चand
च:
समुच्चय (Coordinator)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (conjunction/समुच्चय)
इङ्गितज्ञाःknowers of gestures / skilled in reading intentions
इङ्गितज्ञाः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeAdjective
Rootइङ्गित + ज्ञ (प्रातिपदिक; इङ्गितज्ञ)
Formतत्पुरुष-समास (determinative): इङ्गितस्य ज्ञाः; प्रथमा-विभक्ति (Nominative), बहुवचन (Plural), पुंलिङ्ग (Masculine)
चand
च:
समुच्चय (Coordinator)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (conjunction/समुच्चय)
नित्यम्always
नित्यम्:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootनित्य (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाववत् क्रियाविशेषण (adverbial accusative/क्रियाविशेषण), नपुंसकलिङ्ग एकवचन रूप
प्रियहितेin what is pleasing and beneficial
प्रियहिते:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Locative)
TypeNoun
Rootप्रिय + हित (प्रातिपदिक; प्रियहित)
Formद्वन्द्व-समास (copulative): प्रियं च हितं च; सप्तमी-विभक्ति (Locative/अधिकरण), एकवचन (Singular), नपुंसकलिङ्ग (Neuter)
रताःdevoted / intent
रताः:
कर्ता (Karta/Subject complement)
TypeAdjective
Rootरत (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति (Nominative), बहुवचन (Plural), पुंलिङ्ग (Masculine)
Characters & Entities
A
AyodhyaFAQs
The verse explicitly states 'na anṛtakaḥ' (no liar), indicating that truthfulness was a fundamental virtue practiced by every citizen in the kingdom.
By stating there was no one 'abahuśrutaḥ' (of little hearing/learning) or 'avidvān' (unlearned), it suggests a society with universal literacy and deep knowledge of scriptures.