Previous Verse
Next Verse

Ramayana — Ayodhya Kanda, Sarga 89, Shloka 4

गङ्गातरणम्

Bharata’s Ferrying of the Army across the Ganga

इति संवदतोरेवमन्योन्यं नरसिंहयोः।आगम्य प्राञ्जलिः काले गुहो भरतमब्रवीत्।।।।

iti saṃvadator evam anyonyaṃ narasiṃhayoḥ | āgamya prāñjaliḥ kāle guho bharatam abravīt ||

یوں اُن دو شیرصفت مردوں کی باہمی گفتگو ہی ہو رہی تھی کہ عین وقت پر گُہَ آیا اور ہاتھ جوڑ کر بھرت سے عرض کیا۔

itithus
iti:
Sambandha-bodhaka (सम्बन्ध/भाव)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
FormQuotative particle
saṃvadatoḥwhile the two were conversing
saṃvadatoḥ:
Kāla (काल)
TypeVerb
Rootsaṃ-√vad (धातु)
FormŚatṛ (present active participle) in dual genitive/locative: Ṣaṣṭhī/Saptamī, Dvivacana; 'of the two conversing / while the two were conversing'
evamin this way
evam:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootevam (अव्यय)
FormAdverb
anyonyaṃmutually
anyonyaṃ:
Sahakāri (सहकारी/भाव)
TypeIndeclinable
Rootanyonya (प्रातिपदik)
FormReciprocal adverbial accusative (avyayībhāva-like usage): 'with each other'
narasiṃhayoḥof the two lions among men
narasiṃhayoḥ:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootnara + siṃha (प्रातिपदik)
FormKarmadhāraya: 'narāṇāṃ siṃhau' (lions among men); Puṃliṅga, Ṣaṣṭhī (Gen/6th), Dvivacana (dual)
āgamyahaving arrived
āgamya:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootā-√gam (धातु)
FormKtvā-anta (absolutive): 'having come/arrived'
prāñjaliḥwith folded palms
prāñjaliḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootprāñjali (प्रातिपदik)
FormPuṃliṅga, Prathamā (Nom/1st), Ekavacana; 'with folded hands'
kāleat the right time
kāle:
Kāla-adhikaraṇa (कालाधिकरण)
TypeNoun
Rootkāla (प्रातिपदik)
FormPuṃliṅga, Saptamī (Loc/7th), Ekavacana; 'at the proper time'
guhaḥGuha
guhaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootguha (प्रातिपदik)
FormPuṃliṅga, Prathamā (Nom/1st), Ekavacana
bharatamto Bharata
bharatam:
Sampradāna (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootbharata (प्रातिपदik)
FormPuṃliṅga, Dvitīyā (Acc/2nd), Ekavacana
abravītsaid
abravīt:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√brū (धातु)
FormLuṅ-lakāra (Aorist), Parasmaipada; Prathama-puruṣa, Ekavacana

The auspicious army, ferried across the river Ganga by the fishermen, reached the great forest of Prayaga at the auspicious hour of Maitra.

G
Guha
B
Bharata
Ś
Śatrughna

FAQs

Dharma is shown through maryādā (propriety): Guha approaches at an appropriate time and with respectful gestures, modeling righteous social conduct.

Bharata and Śatrughna are speaking when Guha arrives to communicate with Bharata, setting up the arrangements connected to their onward journey.

Guha’s humility and reverence—his folded hands indicate disciplined respect toward a royal guest.