Shloka 36

इमामन्धां च वृद्धां च मातरं ते तपस्विनीम्।कथं वत्स भरिष्यामि कृपणां पुत्रगर्धिनीम्।।।।

imām andhāṃ ca vṛddhāṃ ca mātaraṃ te tapasvinīm | kathaṃ vatsa bhariṣyāmi kṛpaṇāṃ putragardhinīm ||

اے میرے بچے! میں تیری اس ماں کو—جو اندھی بھی ہے اور بوڑھی بھی، تپسیا میں دکھی و ناتواں، اور بیٹے کی چاہ میں تڑپتی ہے—کیسے پالوں گی؟

इमाम्this
इमाम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; मातरम् इति विशेषण
अन्धाम्blind
अन्धाम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootअन्ध (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; मातरम् इति विशेषण
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
वृद्धाम्old
वृद्धाम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootवृद्ध (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; मातरम् इति विशेषण
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
मातरम्mother
मातरम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमातृ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
तेyour
ते:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
तपस्विनीम्ascetic (woman)
तपस्विनीम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootतपस्विनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; मातरम् इति विशेषण
कथम्how
कथम्:
Prashna (प्रश्न)
TypeIndeclinable
Rootकथम् (अव्यय)
Formप्रश्न-अव्यय (interrogative adverb)
वत्सO child
वत्स:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootवत्स (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
भरिष्यामिshall support/maintain
भरिष्यामि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√भृ (धातु)
Formलृट् (Simple Future), उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
कृपणाम्wretched
कृपणाम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootकृपण (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; मातरम् इति विशेषण
पुत्रगर्धिनीम्yearning for her son
पुत्रगर्धिनीम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootपुत्र + गर्धिनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुष-समासः (पुत्रं गर्धयति/पुत्रस्य गर्धिनी)

'O son! how can I support your wretched and pitiable mother, who is blind, old and yearning for her son?

A
ascetic father
Ś
Śravaṇa’s mother

FAQs

Protection of the vulnerable: dharma demands care for the blind and elderly; the son’s role as protector is central, and his loss becomes an ethical catastrophe for dependents.

The father’s grief turns to fear for the mother’s future—she is blind, old, and emotionally dependent on the son.

Compassionate responsibility—Śravaṇa is implied to have been the sustaining support for his mother.