Previous Verse
Next Verse

Ramayana — Ayodhya Kanda, Sarga 63, Shloka 46

दशरथस्य शोकानुचिन्तनं शब्धवेधि-दोषस्मरणं च

Daśaratha’s grief, karmic reflection, and the remembered ‘śabdavedhī’ misdeed

पितुस्त्वमेव मे गत्वा शीघ्रमाचक्ष्य राघव।न त्वामनुदहेत्क्रुद्धो वनं वह्निरिवैधितः।।2.63.46।।

pitus tvam eva me gatvā śīghram ācakṣya rāghava |

na tvām anudahet kruddho vanaṃ vahnir ivāidhitaḥ ||2.63.46||

اے راغھو! تم خود فوراً جا کر میرے پتا کو خبر دو، کہیں ایسا نہ ہو کہ وہ غضبناک ہو کر تمہیں یوں جلا ڈالے جیسے بھڑکتی آگ جنگل کو بھسم کر دیتی ہے۔

pituḥof (my) father
pituḥ:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootpitṛ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-एकवचन (genitive)
tvamyou
tvam:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootyusmad (प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-प्रयोगे द्वितीयपुरुष सर्वनाम; प्रथमा-एकवचन
evaindeed/only
eva:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअवधारणार्थक निपात (emphasis)
memy
me:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootasmad (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-एकवचन (genitive)
gatvāhaving gone
gatvā:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootgam (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त (absolutive/gerund)
śīghramquickly
śīghram:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootśīghra (प्रातिपदिक)
Formक्रियाविशेषणरूपेण अव्ययीभूत (adverb)
ācakṣyahaving informed/told
ācakṣya:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootā-cakṣ (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त (absolutive/gerund), उपसर्ग: आ-
rāghavaO Rāghava
rāghava:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootrāghava (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-एकवचन (vocative)
nanot
na:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेधार्थक अव्यय (negation)
tvāmyou
tvām:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootyusmad (प्रातिपदिक)
Formद्वितीया-एकवचन
anudahetmight burn/consume
anudahet:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootanu-dah (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; उपसर्ग: अनु-
kruddhaḥangry
kruddhaḥ:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootkruddha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (past participle used adjectivally)
vanamforest
vanam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootvana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-एकवचन
vahniḥfire
vahniḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootvahni (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन
ivalike
iva:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootiva (अव्यय)
Formउपमानवाचक अव्यय
edhitaḥblazing/ignited
edhitaḥ:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootedh (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन

O scion of the Raghus (Dasaratha)! Go at once and inform my father, lest in anger heshould burn you like ignited fire consuming the forest.

Ś
Śravaṇa
D
Daśaratha
Ś
Śravaṇa’s father
R
Raghu lineage (Rāghava)

FAQs

Dharma demands truthful disclosure and seeking atonement; hiding wrongdoing invites greater harm and just retribution.

Śravaṇa urges Daśaratha to immediately inform his father, anticipating the father’s fiery grief and possible curse.

Moral urgency: even in death, Śravaṇa pushes the king toward confession and responsibility.