Previous Verse
Next Verse

Shloka 53

गङ्गातरणम्, सुमन्त्र-प्रतिनिवर्तनम्, जटाधारणम्

Crossing the Gaṅgā; Sumantra’s Return; Adoption of Ascetic Signs

इमे चापि हया वीर यदि ते वनवासिनः।परिचर्यां करिष्यन्ति प्राप्स्यन्ति परमां गतिम्।।2.52.53।।

ime cāpi hayā vīra yadi te vanavāsinaḥ |

paricaryāṃ kariṣyanti prāpsyanti paramāṃ gatim ||2.52.53||

اے بہادر! اگر یہ گھوڑے بھی آپ کے بن باس میں آپ کی خدمت کر سکیں تو وہ بھی پرم گتی، یعنی اعلیٰ ترین منزل، کو پہنچ جائیں گے۔

imethese
ime:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootidam (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुंलिङ्ग; विभक्तिः 1 (प्रथमा), वचनम् बहुवचनम्
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
apialso
api:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formसमुच्चय/अपि-कारार्थक-अव्यय (also/even)
hayāḥhorses
hayāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roothaya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; विभक्तिः 1 (प्रथमा), वचनम् बहुवचनम्
vīraO hero
vīra:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootvīra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; विभक्तिः 8 (सम्बोधन), वचनम् एकवचनम्
yadiif
yadi:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootyadi (अव्यय)
Formशर्तार्थक-अव्यय (conditional conjunction)
teyour
te:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Roottvad (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; विभक्तिः 6 (षष्ठी/Genitive), वचनम् एकवचनम्
vana-vāsinaḥdwelling in the forest
vana-vāsinaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootvana (प्रातिपदिक) + vāsin (प्रातिपदिक)
Formसमासः तत्पुरुषः (vana-vāsin = 'forest-dweller'); पुंलिङ्ग; विभक्तिः 1 (प्रथमा), वचनम् बहुवचनम्; विशेषणम् (hayāḥ)
paricaryāmservice
paricaryām:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootparicaryā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; विभक्तिः 2 (द्वितीया), वचनम् एकवचनम्
kariṣyantiwill do
kariṣyanti:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√kṛ (धातु)
Formलकारः लृट् (Future), परस्मैपदम्; पुरुषः 3, वचनम् बहुवचनम्
prāpsyantiwill attain
prāpsyanti:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootpra-√āp (धातु)
Formलकारः लृट् (Future), परस्मैपदम्; पुरुषः 3, वचनम् बहुवचनम्; उपसर्गः प्र
paramāmsupreme
paramām:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootparama (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; विभक्तिः 2 (द्वितीया), वचनम् एकवचनम्; विशेषणम् (gatim)
gatimstate/goal
gatim:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootgati (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; विभक्तिः 2 (द्वितीया), वचनम् एकवचनम्

O valiant one, if these horses too could render services to you while you dwell in the forest, they would attain the supreme state.

S
Sumantra
R
Rama
V
vanavāsa (forest exile)

FAQs

Service to a dharmic person is portrayed as spiritually elevating; even humble agents (like animals) participate in dharma through supportive action.

Sumantra expands his plea by including the chariot-horses, suggesting that accompanying Rama benefits all who serve him.

Reverence for Rama’s righteousness and an inclusive view of merit—Sumantra imagines service as sanctifying for everyone involved.