Previous Verse
Next Verse

Shloka 27

तमसातीरवासः

Night on the Bank of the Tamasa and the Stratagem to Elude the Citizens

अयं युक्तो महाबाहो रथस्ते रथिनां वर।त्वमारोहस्व भद्रं ते ससीत स्सहलक्ष्मणः।।2.46.27।।

ayaṁ yukto mahābāho rathas te rathināṁ vara |

tvam ārohasva bhadraṁ te sa-sītāḥ saha-lakṣmaṇaḥ ||2.46.27||

اے مہاباہو، اے رتھیوں میں برتر! آپ کا رتھ جُت چکا ہے۔ آپ سوار ہوں—آپ پر بھلائی ہو—سیتا اور لکشمن سمیت۔

अयम्this
अयम्:
Karta-viśeṣaṇa (कर्तृविशेषण)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् (रथः)
युक्तःyoked/ready
युक्तः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootयुज् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विधेय-विशेषणम् (रथः)
महाबाहोO long-armed one
महाबाहो:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमहाबाहु (प्रातिपदिक)
Formसमासः: महान्तौ बाहू यस्य (कर्मधारय/बहुव्रीहि-प्रायः; here as address); पुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
रथःthe chariot
रथः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootरथ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
तेfor you/your
ते:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
रथिनाम्of chariot-warriors/charioteers
रथिनाम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootरथिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन
वरO best
वर:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootवर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
त्वम्you
त्वम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा, एकवचन
आरोहस्वmount
आरोहस्व:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootआ-रुह् (धातु)
Formलोट् (Imperative), आत्मनेपद, मध्यमपुरुष, एकवचन
भद्रम्good fortune
भद्रम्:
Āśīḥ (आशीः/benediction)
TypeNoun
Rootभद्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; आशीर्वादार्थक-प्रयोगः (benedictive expression)
तेto you
ते:
Sampradāna (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formचतुर्थी (4th/Dative), एकवचन
ससीतःtogether with Sita
ससीतः:
Karta-viśeṣaṇa (कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootस + सीता (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव: स- (सह/सम् ‘with’) + सीता; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् (त्वम्)
सहलक्ष्मणःtogether with Lakshmana
सहलक्ष्मणः:
Karta-viśeṣaṇa (कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootसह + लक्ष्मण (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव: सह + लक्ष्मण; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् (त्वम्)

O best among riders! the chariot has been harnessed. O mighty-armed one, board it along with Sita and Lakshmana. All the best!

S
Sumantra
R
Rama
S
Sita
L
Lakshmana
C
chariot (ratha)

FAQs

Dharma expressed as dutiful support and auspicious speech: Sumantra fulfills his role and offers blessings while enabling righteous action.

Sumantra announces the chariot is ready and invites Rama to board with Sita and Lakshmana.

Devotion and propriety—Sumantra’s respectful address and well-wishing in a grave moment.