Previous Verse
Next Verse

Ramayana — Ayodhya Kanda, Sarga 114, Shloka 10

अयोध्याप्रवेशः

Bharata Enters Ayodhya and Perceives the City’s Desolation

प्रभाकराद्यै स्सुस्निग्धैः प्रज्वलद्भिरिवोत्तमैः। वियुक्तां मणिभिर्जात्यैर्नवां मुक्तावलीमिव।।2.114.10।।

prabhākarādyaiḥ susnigdhaiḥ prajvaladbhir ivottamaiḥ | viyuktāṃ maṇibhir jātyair navāṃ muktāvalīm iva ||

ایودھیا ایسی دکھائی دیتی تھی جیسے نئی موتیوں کی مالا ہو جس سے اعلیٰ جواہرات—چمکتے یاقوت اور دیگر بہترین پتھر—جدا کر دیے گئے ہوں؛ جو کبھی چمکدار اور تاباں تھی۔

प्रभाकर-आद्यैःby rubies and other gems
प्रभाकर-आद्यैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootप्रभाकर (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; ‘प्रभाकरः (रक्तमणिः/रुबी) आदिः येषां ते’—rubies and the like
सु-स्निग्धैःvery lustrous
सु-स्निग्धैः:
Karana-anvayi Visheshana (करण-विशेषण)
TypeAdjective
Rootसु (उपसर्ग/अव्यय-पूर्वपद) + स्निग्ध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; agrees with ‘मणिभिः’; ‘very glossy’
प्रज्वलद्भिःshining
प्रज्वलद्भिः:
Karana-anvayi Visheshana (करण-विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्र-√ज्वल् (धातु)
Formवर्तमानकाले कृदन्तम्—शतृ; पुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; agrees with ‘मणिभिः’; ‘shining’
इवas if/like
इव:
Upama-dyotaka (उपमा-द्योतक)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formअव्यय; उपमा-सूचक
उत्तमैःexcellent
उत्तमैः:
Karana-anvayi Visheshana (करण-विशेषण)
TypeAdjective
Rootउत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; agrees with ‘मणिभिः’
वियुक्ताम्separated/detached
वियुक्ताम्:
Karma-anvayi Visheshana (कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootवि-युज् (धातु)
Formक्त/PPP ‘वियुक्त’; स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
मणिभिःby gems
मणिभिः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootमणि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
जात्यैःof the finest class
जात्यैः:
Karana-anvayi Visheshana (करण-विशेषण)
TypeAdjective
Rootजात्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; ‘of fine/true kind’; agrees with ‘मणिभिः’
नवाम्new
नवाम्:
Upamana-anvayi Visheshana (उपमान-विशेषण)
TypeAdjective
Rootनव (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; agrees with ‘मुक्तावलीम्’
मुक्ता-आवलीम्a pearl necklace
मुक्ता-आवलीम्:
Upamana (उपमान)
TypeNoun
Rootमुक्ता (प्रातिपदिक) + आवली (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘मुक्तानाम् आवली’—pearl-necklace/string of pearls
इवlike
इव:
Upama-dyotaka (उपमा-द्योतक)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formअव्यय; उपमा-सूचक
A
Ayodhyā

FAQs

The image suggests that when the rightful protectors of dharma are absent, the polity loses its splendour; civic well-being is tied to righteous leadership.

On Bharata’s return, the narrator depicts Ayodhyā’s diminished state through a simile of a necklace missing its gems.

Implicitly, the value of righteous rulers (like the ‘gems’) whose presence sustains the kingdom’s brilliance.