Shloka 19

एकोनचत्वारिंशः सर्गः (Aranyakanda 39): राक्षसस्य रामत्रासवर्णनम् / The Demon’s Account of Rama

Fear

Devanagari script

रणे रामेण युद्ध्यस्व क्षमां वा कुरु राक्षस ।न ते रामकथा कार्या यदि मां द्रष्टुमिच्छसि ।। ।।

Transliteration

raṇe rāmeṇa yuddhyasva kṣamāṃ vā kuru rākṣasa |

na te rāmakathā kāryā yadi māṃ draṣṭum icchasi ||

Translation

میدانِ جنگ میں رام سے لڑ، ورنہ صلح کر لے، اے راکشس۔ اور اگر تو مجھے زندہ دیکھنا چاہتا ہے تو رام کے بارے میں نہ بات چھیڑ، نہ کوئی تدبیر باندھ۔

Word by Word

• रणे: in battle
• रणे: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: रण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; एकवचन; सप्तमी (7th/Locative)

• रामेण: with Rama
• रामेण: Sahakari/Karana (सहकारी/करण)
• Type: Noun
• Root: राम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; एकवचन; तृतीया (3rd/Instrumental)

• युद्ध्यस्व: fight
• युद्ध्यस्व: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: युध् (धातु)
• Form: लोट् (Imperative); आत्मनेपदम्; मध्यमपुरुष (2nd person); एकवचन

• क्षमाम्: forgiveness
• क्षमाम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: क्षमा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; एकवचन; द्वितीया (2nd/Accusative)

• वा: or
• वा: Sambandha (सम्बन्ध/particle)
• Type: Indeclinable
• Root: वा (अव्यय)
• Form: विकल्पार्थक-अव्यय (or)

• कुरु: do, make
• कुरु: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लोट् (Imperative); परस्मैपदम्; मध्यमपुरुष; एकवचन

• राक्षस: O demon
• राक्षस: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: राक्षस (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; एकवचन; सम्बोधन (Vocative)

• न: not
• न: Sambandha (सम्बन्ध/particle)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेध-अव्यय (not)

• ते: for you
• ते: Sampradana (सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; एकवचन; चतुर्थी (4th/Dative)

• रामकथा: talk of Rama
• रामकथा: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: राम + कथा (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (षष्ठी-तत्पुरुषः: रामस्य कथा); स्त्रीलिङ्ग; एकवचन; प्रथमा (1st/Nominative)

• कार्या: to be done/needed
• कार्या: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: कार्य (प्रातिपदिक; कृ-धातोः कृत्य-प्रत्ययान्त)
• Form: कृत्य-प्रत्ययान्त (gerundive/obligatory); स्त्रीलिङ्ग; एकवचन; प्रथमा; विधेय-विशेषण (predicative: 'is to be done/needed')

• यदि: if
• यदि: Sambandha (सम्बन्ध/particle)
• Type: Indeclinable
• Root: यदि (अव्यय)
• Form: शर्तार्थक-अव्यय (conditional: if)

• माम्: me
• माम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; एकवचन; द्वितीया (2nd/Accusative)

• द्रष्टुम्: to see
• द्रष्टुम्: Prayojana (प्रयोजन/infinitival purpose)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु)
• Form: तुमुन्-प्रत्ययान्त अव्यय-रूप (infinitive); क्रियार्थ (purpose)

• इच्छसि: you wish
• इच्छसि: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: इष् (धातु)
• Form: लट् (Present); परस्मैपदम्; मध्यमपुरुष; एकवचन

Context

Missing

Characters & Entities

• Marīca
• Rāma
• Rāvaṇa

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Dharma favors de-escalation and accountability: either meet consequences openly (battle) or choose reconciliation (peace), but avoid deceitful obsession that leads to wider harm.

What is the narrative situation?

Marīca sets boundaries with Rāvaṇa: he implies that any scheme centered on Rāma will be fatal, and he will not be part of it.

Which character virtue is emphasized?

Moral courage: Marīca speaks plainly to power and signals refusal to enable an unrighteous course.