Shloka 11

खरस्य सैन्योद्योगः

Khara Mobilizes the Janasthana Host

Devanagari script

उपस्थापय मे क्षिप्रं रथं सौम्य धनूंषि च।शरांश्चित्रांश्च खङ्गांश्च शक्तीश्च विविधाश्शिताः।।3.22.11।।

Transliteration

upasthāpaya me kṣipraṃ rathaṃ saumya dhanūṃṣi ca | śarāṃś citrāṃś ca khaṅgāṃś ca śaktīś ca vividhāḥ śitāḥ ||

Translation

اے نیک خو! میرے لیے فوراً رتھ تیار کر، اور میرے کمان، نفیس کاریگری والے تیر، تلواریں، اور طرح طرح کے تیز نیزے بھی مہیا کر۔

Word by Word

• उपस्थापय: prepare / bring
• उपस्थापय: क्रिया (Verb; command)
• Type: Verb
• Root: स्था (धातु) (उप + णिच् causative: उपस्थापय-)
• Form: लोट् (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; णिच्-प्रयोगः — ‘bring/prepare/present’

• मे: for me
• मे: सम्प्रदान (Sampradāna/सम्प्रदान; recipient)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: चतुर्थी (4th, Dative), एकवचन; सर्वनाम — ‘for me’

• क्षिप्रम्: quickly
• क्षिप्रम्: क्रियाविशेषण (Adverbial modifier)
• Type: Indeclinable
• Root: क्षिप्र (प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय (adverb/क्रियाविशेषण) — ‘quickly’

• रथम्: chariot
• रथम्: कर्म (Karma/कर्म)
• Type: Noun
• Root: रथ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd, Accusative), एकवचन; कर्मपदम्

• सौम्य: O gentle one
• सौम्य: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: सौम्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन

• धनूंषि: bows
• धनूंषि: कर्म
• Type: Noun
• Root: धनुस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd, Accusative), बहुवचन; कर्मपदम्

• च: and
• च: समुच्चय (Coordinator)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयार्थक-निपात (conjunction) — ‘and’

• शरान्: arrows
• शरान्: कर्म
• Type: Noun
• Root: शर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd, Accusative), बहुवचन

• चित्रान्: variegated / splendid
• चित्रान्: विशेषण
• Type: Adjective
• Root: चित्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; शरान्-शब्दस्य विशेषणम्

• च: and
• च: समुच्चय
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयार्थक-निपात

• खङ्गान्: swords
• खङ्गान्: कर्म
• Type: Noun
• Root: खङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन

• च: and
• च: समुच्चय
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयार्थक-निपात

• शक्तीः: spears / missiles
• शक्तीः: कर्म
• Type: Noun
• Root: शक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd, Accusative), बहुवचन; कर्मपदम्

• च: and
• च: समुच्चय
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयार्थक-निपात

• विविधाः: various
• विविधाः: विशेषण
• Type: Adjective
• Root: विविध (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; शक्तीः-शब्दस्य विशेषणम्

• शिताः: sharp
• शिताः: विशेषण
• Type: Adjective
• Root: शित (प्रातिपदिक; शि/शै-धातु से ‘शित’ = sharpened)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; शक्तीः-शब्दस्य विशेषणम् — ‘sharp’

Context

O good-natured one, get my chariot, bows and arrows, wonderful swords of different kinds and sharp missiles ready quickly.

Characters & Entities

• Khara
• Chariot
• Bows
• Arrows
• Swords
• Śakti (spear/javelin)

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Preparation amplifies intent: dharma requires that capability (weapons, chariots) be subordinated to just purpose, not vengeance.

What is the narrative situation?

Khara orders immediate preparation of his war equipment for a campaign against Rāma.

Which character virtue is emphasized?

Readiness and decisiveness—rapid logistical preparation for action.