Previous Verse
Next Verse

Shloka 36

Description and Measurements of Śākadvīpa

with Oceans, Mountains, Varṣas, and Rivers

मानसाश्च महाभागा वैश्यधर्मोपजीविनः । सर्वकामसमायुक्ताः शूरा धर्मार्थनिश्चिताः

mānasāśca mahābhāgā vaiśyadharmopajīvinaḥ | sarvakāmasamāyuktāḥ śūrā dharmārthaniścitāḥ

اور مانَسا والے نہایت بخت آور ہیں، ویشیہ دھرم کے سہارے زندگی گزارتے ہیں؛ ہر مطلوبہ خوشحالی سے آراستہ، وہ بہادر ہیں اور دھرم و اَرتھ میں پختہ عزم رکھتے ہیں۔

mānasāḥthe Mānasas
mānasāḥ:
Karta (कर्ता) (topic/subject group)
TypeNoun
Rootmānasa (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा), Plural (बहुवचन)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध) (coordination)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormAvyaya (अव्यय), conjunction (समुच्चयबोधक)
mahābhāgāḥvery fortunate
mahābhāgāḥ:
Karta (कर्ता) (as qualifier)
TypeAdjective
Rootmahā + bhāga (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा), Plural (बहुवचन); karmadhāraya: mahān bhāgaḥ ('greatly fortunate')
vaiśyadharmopajīvinaḥliving by the Vaiśya way of life
vaiśyadharmopajīvinaḥ:
Karta (कर्ता) (as qualifier)
TypeAdjective
Rootvaiśya-dharma + upajīvin (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा), Plural (बहुवचन); tatpuruṣa: vaiśya-dharma + upajīvin ('living by the Vaiśya-dharma'); upajīvin = 'one who lives by'
sarvakāmasamāyuktāḥendowed with all enjoyments
sarvakāmasamāyuktāḥ:
Karta (कर्ता) (as qualifier)
TypeAdjective
Rootsarva-kāma + samāyukta (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा), Plural (बहुवचन); tatpuruṣa: sarva-kāma + samāyukta ('endowed with all desires/fulfilments')
śūrāḥbrave
śūrāḥ:
Karta (कर्ता) (as qualifier)
TypeAdjective
Rootśūra (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा), Plural (बहुवचन)
dharmārthaniścitāḥfirm in dharma and prosperity
dharmārthaniścitāḥ:
Karta (कर्ता) (as qualifier)
TypeAdjective
Rootdharma-artha + niścita (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा), Plural (बहुवचन); tatpuruṣa: dharma-artha + niścita ('resolved/settled on dharma and artha')

Unknown (context not provided for this single verse)

Primary Rasa: vira

Secondary Rasa: shanta

Type: celestial_realm

Sandhi Resolution Notes: मानसाश्च = मानसाः + च; वैश्यधर्मोपजीविनः = वैश्यधर्म + उपजीविनः; सर्वकामसमायुक्ताः = सर्वकाम + समायुक्ताः; धर्मार्थनिश्चिताः = धर्मार्थ + निश्चिताः

FAQs

In this verse, “Mānasas” refers to a named group/people being characterized by their social duties and virtues; without surrounding verses, the text’s precise identification (region/lineage) cannot be fixed here.

It implies livelihood and conduct aligned with Vaiśya responsibilities—typically agriculture, trade, cattle-rearing, and wealth-management—framed as a dharmic way of life.

The verse praises steadiness in righteousness (dharma) while also being purposeful about legitimate prosperity (artha), presenting wealth-seeking as commendable when anchored in dharma.