Previous Verse
Next Verse

Shloka 14

Account of Various Sacred Tīrthas

Pilgrimage Merits and Prayāga Supremacy

ततो महेंद्रमासाद्य जामदग्न्यनिषेवितम् । रामतीर्थे नरः स्नात्वा वाजिमेधफलं लभेत्

tato maheṃdramāsādya jāmadagnyaniṣevitam | rāmatīrthe naraḥ snātvā vājimedhaphalaṃ labhet

پھر مہندر پہنچ کر—جو جامدگنیہ (پرشورام) کی سیوا سے معمور ہے—رام تیرتھ میں اشنان کرنے والا شخص اشومیدھ یگیہ کے برابر پُنّیہ پھل پاتا ہے۔

ततःthen/thereafter
ततः:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formक्रम/अपादानार्थक-अव्यय (adverb)
महेंद्रम्Mahendra (name of a place/mountain)
महेंद्रम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमहेंद्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
आसाद्यhaving reached
आसाद्य:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootआ√सद् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (Gerund), ‘having reached’
जामदग्न्यनिषेवितम्frequented by Jāmadagnya
जामदग्न्यनिषेवितम्:
Viśeṣaṇa of Karma (कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootजामदग्न्य + निषेवित (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (PPP) ‘निषेवित’; तत्पुरुषः—‘जामदग्न्येन निषेवितम्’ (frequented by Jāmadagnya/Paraśurāma)
रामतीर्थेat Rāma-tīrtha
रामतीर्थे:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootराम + तीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषः (रामस्य तीर्थे)
नरःa man
नरः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
स्नात्वाhaving bathed
स्नात्वा:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Root√स्ना (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (Gerund), ‘having bathed’
वाजिमेधफलम्the fruit of the Aśvamedha
वाजिमेधफलम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवाजिमेध + फल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषः (वाजिमेधस्य फलम्)
लभेत्would obtain
लभेत्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√लभ् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन, आत्मनेपद; ‘should obtain’

Unspecified (narratorial voice within a tīrtha-māhātmya passage; commonly framed in Padma Purāṇa as Pulastya speaking to Bhīṣma, but not explicit in this single verse).

Primary Rasa: adbhuta

Secondary Rasa: shanta

Type: mountain

Sandhi Resolution Notes: महेंद्रमासाद्य = महेन्द्रम् + आसाद्य; जामदग्न्यनिषेवितम् = जामदग्न्य + निषेवितम्; वाजिमेधफलं = वाजिमेध + फलम्

M
Mahendra
J
Jāmadagnya (Paraśurāma)
R
Rāma-tīrtha
A
Aśvamedha (Vājimedha)

FAQs

It links a specific sacred landscape—Mahendra and Rāma-tīrtha—with Paraśurāma (Jāmadagnya), showing how Purāṇic tīrtha-māhātmya maps sanctity onto particular places through divine/heroic associations.

By presenting a simple devotional act (snāna at a revered tīrtha connected with a sacred figure) as yielding immense merit, it elevates accessible religious practice over complex ritual exclusivity, a common bhakti-friendly Purāṇic theme.

It encourages pilgrimage undertaken with faith and purity of intent, teaching that sincere, disciplined observances at holy places can cultivate inner merit comparable to grand public rites.