Shloka 29

Karma, Non-Violence, Tīrtha & Gaṅgā Merit, Vaiṣṇava Protection, Śālagrāma Worship, and Ekādaśī as Deliverance

Devanagari script

तप्तांगारमयस्कीलं मादंप्रेतरंगिणीम् । दुर्गतिं नैव गच्छंति कृतांतस्य च ते नराः

Transliteration

taptāṃgāramayaskīlaṃ mādaṃpretaraṃgiṇīm | durgatiṃ naiva gacchaṃti kṛtāṃtasya ca te narāḥ

Translation

وہ مرد یم (کرتانت) کی بدگتیوں میں نہیں گرتے—جیسے دہکتے انگاروں کی میخ اور دیوانہ پریتوں سے بھری ہوئی ندی وغیرہ۔

Word by Word

• तप्त-अङ्गार-मय-स्कीलम्: a stake made of heated coals
• तप्त-अङ्गार-मय-स्कीलम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तप्त (कृदन्त/प्रातिपदिक) + अङ्गार (प्रातिपदिक) + मय (प्रातिपदिक) + स्कील (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; 'तप्तैः अङ्गारैः मयः स्कीलः' इति (a stake made of heated coals)

• मादम्: intoxication, delusion
• मादम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: माद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• प्रेत-रङ्गिणीम्: the Pretaraṅgiṇī (river of the dead)
• प्रेत-रङ्गिणीम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: प्रेत (प्रातिपदिक) + रङ्गिणी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; प्रेतानां रङ्गिणी (a river/stream associated with pretas)

• दुर्गतिम्: bad destiny, hellish state
• दुर्गतिम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: दुर्गति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• न: not
• न: Negation (निषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेधार्थक-अव्यय (negation particle)

• एव: at all/indeed
• एव: Discourse particle (निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अवधारणार्थक-निपात

• गच्छन्ति: go, reach
• गच्छन्ति: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष, बहुवचन; परस्मैपदम्

• कृतान्तस्य: of Yama (Death)
• कृतान्तस्य: Sambandha (Genitive relation/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: कृतान्त (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन

• च: and
• च: Connector (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)

• ते: those
• ते: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; संकेत-सर्वनाम (demonstrative pronoun)

• नराः: men
• नराः: Apposition to subject (समानााधिकरण)
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

Speaker

Unspecified (narrative voice within Svarga-khaṇḍa)

Verse Rasa

Primary Rasa: bhayanaka

Secondary Rasa: shanta

Geographic Context

Type: celestial_realm

Sandhi Resolution Notes

Sandhi Resolution Notes: तप्तांगारमयस्कीलम् = तप्त + अङ्गार + मय + स्कीलम् (समास/सन्धि); मादंप्रेतरंगिणीम् = मादम् + प्रेतरङ्गिणीम् (अनुस्वार-सन्धि); नैव = न + एव.

Characters & Entities

• Kṛtānta (Yama)

FAQs

What does this verse say about punishment after death in the Padma Purana?

It states that certain people avoid Yama’s “durgati” (evil destinies), described through vivid images like a red-hot ember-stake and a river filled with maddened pretas.

Who is Kṛtānta in this verse?

Kṛtānta is a name of Yama, the lord of death and moral retribution, who governs post-death consequences according to karma.

What ethical lesson is implied by the verse?

The verse implies that righteous conduct (and/or prescribed religious merit in the surrounding passage) protects a person from painful post-death consequences associated with wrongdoing.