Previous Verse
Next Verse

Shloka 60

The Birth of Tāraka and the Prelude to the Deva–Asura War

Topic-based Title

उवाच दानवश्रेष्ठो युक्तियुक्तमिदं वचः । तारक उवाच । शृणुध्वमसुराः सर्वे वाक्यं मम महाबलाः

uvāca dānavaśreṣṭho yuktiyuktamidaṃ vacaḥ | tāraka uvāca | śṛṇudhvamasurāḥ sarve vākyaṃ mama mahābalāḥ

دانَووں کے سردار نے یہ نہایت معقول کلام کہا۔ تارک بولا: “اے عظیم قوت والے اسورو! تم سب میری بات سنو۔”

उवाचsaid
उवाच:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√वच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect/लिट्), प्रथम-पुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद
दानव-श्रेष्ठःthe best of the Dānavas
दानव-श्रेष्ठः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदानव + श्रेष्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषः (दानवानां श्रेष्ठः)
युक्ति-युक्तम्well-reasoned
युक्ति-युक्तम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootयुक्ति + युक्त (√युज्, क्त; कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/द्वितीया), एकवचन; कर्मधारयः (युक्त्या युक्तम्)
इदम्this
इदम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम; वचः इत्यस्य विशेषणम्
वचःspeech/words
वचः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवचस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
तारकःTāraka
तारकः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतारक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√वच् (धातु)
Formलिट्-लकार, प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
शृणुध्वम्listen (all of you)
शृणुध्वम्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√श्रु (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative/लोट्), मध्यम-पुरुष (2nd), बहुवचन; आत्मनेपद
असुराःO Asuras
असुराः:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootअसुर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, बहुवचन
सर्वेall
सर्वे:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, बहुवचन; असुराः इत्यस्य विशेषणम्
वाक्यम्statement
वाक्यम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवाक्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
ममmy
मम:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (6th/षष्ठी), एकवचन; सर्वनाम
महा-बलाःO mighty ones
महा-बलाः:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमहा + बल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, बहुवचन; कर्मधारयः (महद् बलं येषाम्)

Tāraka (addressing the Asuras/Dānavas)

Primary Rasa: vira

Secondary Rasa: raudra

Sandhi Resolution Notes: युक्तियुक्तमिदं = युक्ति-युक्तम् इदम्; शृणुध्वमसुराः = शृणुध्वम् असुराः; महाबलाः = महा-बलाः.

T
Tāraka
D
Dānava
A
Asura

FAQs

Tāraka, described as the foremost among the Dānavas, is speaking to all the Asuras, addressing them collectively as “mighty ones.”

It introduces a strategic or reasoned address: Tāraka calls the assembled Asuras to listen to his well-considered counsel.

Even in adversarial or power-driven settings, the text highlights deliberation and persuasive reasoning as a tool of leadership—speech should be thoughtful, not impulsive.