Shloka 70

The Glory of Śrāddha at Sacred Fords and the Determination of the Kutapa Time

Devanagari script

तिलैः सप्ताष्टभिर्वापि दास्यते च जलांजलिम् । अरण्यत्रितये वापि पिंडदानं करिष्यति

Transliteration

tilaiḥ saptāṣṭabhirvāpi dāsyate ca jalāṃjalim | araṇyatritaye vāpi piṃḍadānaṃ kariṣyati

Translation

سات یا آٹھ تل ملا کر جل اَنجلی (پانی کی ہتھیلی بھر نذر) دے؛ اور تین جنگلوں کے تِرَیَہ میں بھی پِنڈ دان ادا کرے۔

Word by Word

• तिलैः: with sesame seeds
• तिलैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: तिल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3), बहुवचन

• सप्ताष्टभिः: with seven or eight (sesame seeds)
• सप्ताष्टभिः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: सप्त (संख्या) + अष्ट (संख्या)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3), बहुवचन; समासः—द्वन्द्व (सप्त च अष्ट च)

• वा: or
• वा: Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: वा (अव्यय)
• Form: अव्यय; disjunctive particle (विकल्पार्थक निपात)

• अपि: also/even
• अपि: Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अव्यय; particle (निपात)

• दास्यते: will give/offer
• दास्यते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु)
• Form: लृट् (Simple Future), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद

• च: and
• च: Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; conjunction (समुच्चयार्थक)

• जलाञ्जलिम्: a handful/oblation of water
• जलाञ्जलिम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: जल (प्रातिपदिक) + अञ्जलि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुष (जलस्य अञ्जलिः)

• अरण्यत्रितये: in the triad of forests (three forests)
• अरण्यत्रितये: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: अरण्य (प्रातिपदिक) + त्रितय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुष (अरण्यानां त्रितयम्)

• वा: or
• वा: Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: वा (अव्यय)
• Form: अव्यय; disjunctive particle

• अपि: also
• अपि: Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अव्यय; particle

• पिण्डदानम्: offering of rice-balls (piṇḍa-offering)
• पिण्डदानम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पिण्ड (प्रातिपदिक) + दान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुष (पिण्डस्य दानम्)

• करिष्यति: will do/perform
• करिष्यति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लृट् (Simple Future), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

Speaker

Unspecified (context-dependent within Adhyaya 11)

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Geographic Context

Type: forest

Sandhi Resolution Notes

Sandhi Resolution Notes: सप्ताष्टभिर्वापि = सप्ताष्टभिः + वा + अपि; जलांजलिम् = जलाञ्जलिम् (अनुस्वार/दीर्घ-लेखनभेद); अरण्यत्रितये वापि = अरण्यत्रितये + वा + अपि.

FAQs

What ritual action is prescribed in this verse?

It prescribes offering a water-oblation (jalāñjali) mixed with seven or eight sesame seeds, and performing piṇḍa-dāna (rice-ball offering) in the araṇya-tritaya (triad of forests).

Why are sesame seeds (tila) used in offerings like jalāñjali?

In Dharma and Purāṇic ritual usage, tila is a standard purificatory substance closely associated with ancestral rites (śrāddha) and is commonly mixed with water for offerings.

What is the ethical or devotional emphasis implied by this verse?

It emphasizes careful performance of prescribed rites—especially ancestral offerings—highlighting duty (dharma) expressed through disciplined ritual action rather than mere intention.