Previous Verse
Next Verse

Shloka 14

Raghuvara’s Royal Consecration

Rāma’s Coronation and Familial Reconciliation

सीतया सहितं पश्य चाशीर्भिरभियुंक्ष्व च । इति तथ्यं वचः श्रुत्वा सुमुखेन प्रभाषितम्

sītayā sahitaṃ paśya cāśīrbhirabhiyuṃkṣva ca | iti tathyaṃ vacaḥ śrutvā sumukhena prabhāṣitam

“سیتا کے ساتھ اُن کا دیدار کرو اور اپنی دعاؤں و آشیرواد سے اُنہیں نوازو۔” سُموکھ کے کہے ہوئے یہ سچے کلمات سن کر (انہوں نے) جواب دیا۔

सीतयाwith Sītā
सीतया:
Sahakaraka (Accompaniment/सह)
TypeNoun
Rootसीता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; सहार्थे करण (instrumental of accompaniment)
सहितम्accompanied; together with
सहितम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसहित (कृदन्त; √सह्/√सह् ‘to accompany’)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; भूतकृदन्त; ‘(तम्) रघुनाथम्’ इत्यादि (understood) विशेषण
पश्यsee
पश्य:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formलोट् (imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
आशीर्भिःwith blessings
आशीर्भिः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootआशीस् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन; करण (instrumental: by/with blessings)
अभियुंक्ष्वbestow; apply (blessings)
अभियुंक्ष्व:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootयुज् (धातु)
Formलोट् (imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद; उपसर्ग: अभि-; अर्थ: ‘योजय/सम्प्रयोजय’ (apply/offer)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
इतिthus
इति:
Sambandha (Discourse marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; उद्धरणसमाप्तिसूचक (quotative)
तथ्यम्true
तथ्यम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतथ्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; ‘वचः’ इति विशेषण
वचःwords; statement
वचः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवचस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; कर्म (object of ‘श्रुत्वा’)
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Purvakala-kriya (Gerundial/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund); पूर्वकालिक क्रिया (having heard)
सुमुखेनby Sumukha
सुमुखेन:
Kartr-karana (Agent-in-instrumental/कर्तृकरण)
TypeNoun
Rootसु-मुख (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन; कर्तृकरण/कर्तृनिर्देश (agent in instrumental: by Sumukha)
प्रभाषितम्spoken
प्रभाषितम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्र-भाष् (धातु)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; भूतकृदन्त; ‘वचः’ इति विशेषण (spoken)

Sumukha (speaker of the quoted instruction); responder not specified in this single verse

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: shringara

Type: temple

Sandhi Resolution Notes: चाशीर्भिः = च + आशीर्भिः (स्वर-सन्धि).

S
Sītā
S
Sumukha

FAQs

Sumukha asks someone to behold a person in Sītā’s company and to bestow blessings upon him.

It highlights truthful speech (“tathyaṃ vacaḥ”) and the auspicious act of giving blessings.

Indirectly: it centers on reverent darśana (beholding the sacred presence) and āśīrvāda (benediction), both common devotional and dharmic motifs, though no explicit doctrine is stated in this single line.