Shloka 9

The Greatness of the Jayantī Vow

Fast, Vigil, and Worship of Hari/Kṛṣṇa

Devanagari script

कर्ता गवां सहस्रं तु यो ददाति दिनेदिने । तत्फलं समवाप्नोति जयंत्यां समुपोषणे

Transliteration

kartā gavāṃ sahasraṃ tu yo dadāti dinedine | tatphalaṃ samavāpnoti jayaṃtyāṃ samupoṣaṇe

Translation

جو شخص روز بروز ہزار گائیں دان کرتا رہے، جینتی کے دن روزہ (اُپواس) رکھنے والا بھی وہی ثواب حاصل کر لیتا ہے۔

Word by Word

• कर्ता: the doer/one who performs (giver)
• कर्ता: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: कृ (धातु) + तृ (कृत्-प्रत्यय)
• Form: कर्तृ-प्रत्ययान्त (Agent noun), पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• गवाम्: of cows
• गवाम्: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: गो (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (Genitive), बहुवचन

• सहस्रम्: a thousand
• सहस्रम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सहस्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन; संख्यावाचक

• तु: indeed/but
• तु: Sambandha (Particle)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय; विरोध/अन्वय (particle: but/indeed)

• यः: who (he who)
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सम्बन्धक (relative pronoun)

• ददाति: gives
• ददाति: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• दिने: in a day
• दिने: Kala-adhikarana (Time/कालाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: दिन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (Locative), एकवचन

• दिने: day by day
• दिने: Kala-adhikarana (Time/कालाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: दिन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (Locative), एकवचन; पुनरुक्ति (iterative)

• तत्: that
• तत्: Sambandha (Determinative)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; (समासपूर्वपद)

• फलम्: fruit/result
• फलम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: फल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन

• समवाप्नोति: attains/obtains fully
• समवाप्नोति: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम् + अव + आप् (धातु)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• जयन्त्याम्: on Jayantī (day)
• जयन्त्याम्: Kala-adhikarana (Time/कालाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: जयन्ती (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (Locative), एकवचन; पर्व/तिथिवाचक

• समुपोषणे: in the observance of fasting
• समुपोषणे: Kala-adhikarana (Occasion/कालाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: सम् + उप + उपोषण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (Locative), एकवचन; क्रियावाचक-नाम (fasting)

Speaker

Unspecified (context not provided for the dialogue frame in this excerpt)

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: adbhuta

Sandhi Resolution Notes

Sandhi Resolution Notes: दिनेदिने = दिने + दिने (पुनरुक्त-सप्तमी); तत्फलं = तत् + फलम्; समवाप्नोति = सम्-उपसर्ग + अव-उपसर्ग + आप्; जयंत्यां = जयन्त्याम्; समुपोषणे = सम् + उपोषणे (सम्-उपसर्गयुक्त)

Characters & Entities

• Jayantī

FAQs

What practice is praised in this verse?

Fasting (upavāsa) on the observance/day called Jayantī is praised as yielding extraordinary religious merit.

How does the verse compare fasting with charity?

It states that fasting on Jayantī grants the same fruit as giving a thousand cows every day—an intentionally hyperbolic comparison to show the vrata’s potency.

What is the ethical lesson conveyed?

Sincere self-discipline and devotion through vrata can be spiritually equivalent to immense material charity, emphasizing inner commitment over sheer wealth.