Shloka 7

The Greatness of Viṣṇu’s Foot-Water (Pādodaka) as a Destroyer of Sin

Devanagari script

धेनुकोटिसहस्राणि यत्फलं लभते नरैः । दत्वा पादोदकं स्पृष्ट्वा तत्फलं प्राप्यते ध्रुवम्

Transliteration

dhenukoṭisahasrāṇi yatphalaṃ labhate naraiḥ | datvā pādodakaṃ spṛṣṭvā tatphalaṃ prāpyate dhruvam

Translation

ہزاروں کروڑ گایوں کے دان سے جو ثواب انسان پاتے ہیں، پادودک (قدموں کا مقدس جل) نذر کر کے اور اسے ادب سے چھو لینے سے وہی ثواب یقینا حاصل ہوتا ہے۔

Word by Word

• धेनुकोटिसहस्राणि: thousands of crores of cows
• धेनुकोटिसहस्राणि: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: धेनु + कोटि + सहस्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), बहुवचन; समासः तत्पुरुषः (धेनूनां कोटयः सहस्राणि = thousands of crores of cows)

• यत्: which
• यत्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; 'फलम्' इत्यस्य विशेषणम्

• फलम्: fruit/result
• फलम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: फल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन

• लभते: obtains
• लभते: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: लभ् (धातु)
• Form: लट् (Present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन

• नरैः: by men/people
• नरैः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3), बहुवचन; कर्ता/साधारण-कर्तृ

• दत्वा: having given
• दत्वा: Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु)
• Form: क्त्वान्त अव्यय (gerund), पूर्वक्रिया

• पादोदकम्: water from the feet (holy water)
• पादोदकम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: पाद + उदक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (पादस्य उदकम्)

• स्पृष्ट्वा: having touched
• स्पृष्ट्वा: Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
• Type: Verb
• Root: स्पृश् (धातु)
• Form: क्त्वान्त अव्यय (gerund), पूर्वक्रिया

• तत्: that
• तत्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; 'फलम्' इत्यस्य विशेषणम्

• फलम्: fruit/result
• फलम्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: फल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन

• प्राप्यते: is attained
• प्राप्यते: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + आप् (धातु)
• Form: लट् (Present), कर्मणि (Passive), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन

• ध्रुवम्: certainly
• ध्रुवम्: Kriyā-visheshana (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: ध्रुव (प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय (adverb)

Speaker

Unspecified (narrative voice not provided in the excerpt)

Verse Rasa

Primary Rasa: adbhuta

Secondary Rasa: shanta

Sandhi Resolution Notes

Sandhi Resolution Notes: यत्फलम् = यत् + फलम्; तत्फलम् = तत् + फलम्

FAQs

What is pādodaka in this verse?

Pādodaka literally means “water from the feet,” commonly understood as sanctified water associated with a revered deity, guru, or holy person, received with devotion and respect.

Why does the verse compare pādodaka to donating vast numbers of cows?

Go-dāna (cow-gift) is portrayed as an extremely high merit-giving charity; the verse uses it as a benchmark to emphasize that devotional reception of pādodaka is also a powerful source of spiritual merit.

What ethical or devotional lesson does the verse teach?

It teaches that sincere reverence and devotional practice—symbolized by offering and respectfully touching/receiving pādodaka—can yield profound spiritual benefit, not only large-scale material charity.